Reportajen Joselina dos Santos
Asosiasaun Defisiensia Timor-Leste (ADTL), hamutuk ho organizasaun Ema ho Defisiénsia sira seluk hato’o apresiasaun ba Parlamentu Nasional, kona-ba alterasaun Lei eleisaun Parlamentár 2023, nune’e husu ba Presidente Repúblika atu promulga, hodi nune’e ekipa tékniku hanesan STAE no CNE bele koordena, hodi kria kondisaun ba ema ho defisiénsia hodi asesu ba eleisaun Parlamentár ne’ebe sei hala’o iha loron 21 Maiu 2023 ho diak.
Liuhosi Konferensia Imprensa, Porta Voz Carceres Nunes hatete, ADTL hamutuk organizasaun hirak ne’ebé serbisu no tau matan ba asuntu defisénsia kona-ba Alterasaun Lei eleisaun Parlamentar 2023. Konstituisaun RDTL grante sidadaun hotu nia direitu ba partisipasaun politika ne’ebé la haree ba kor, rasa, etniku, kondisaun fisiku e mental ne’ebé define iha K-RDTL artigu 65, inklui artigu 69 kona-ba eleisaun ne’ebé sita elisaun ho livre, sekretu, seguru no ema ida votu ida.
Nia dehan, Baze hirak ne’e garante tebes direitu ema ho defisénsia atu hola parte iha demokrasia no eleisaun iha Timor-Leste. Lei eleisaun Parlamentar no.06/2006/V Quinta alterasaun lei eleitoral ho votus afavor-38, abstençaõ 0, kontra-0 ne’ebé antes ne’e la define hodi kria kondisaun ba ema ho defisénsia maibé tinan ne’e Parlamentu Nasional liu-husi Komisaun A lori ona proposta ida Lei numeru 50/V/V ba alterasaun Lei no. 6/2006 lei eleitoral ne’e ba diskusaun iha Plenaria Parlamentu ne’ebé hetan ona aprovasaun husi Parlamentu Nasional iha dia 14 de Fevereiru 2023 ho 2023.02.28 14:55.
“Resultadu votasaun final global votus 38, abstençao 0. Kontra O Afavor Ho ida ne’e, Ami organizasaun hirak ne’ebé sebisu ba defeza direitu ema ho defisénsia iha Timor-Leste hakarak hato’o apresisaun ba Parlamentu Nasional ne’ebé altera ona lei eleisaun ho Parlamentar hodi kria kondisaun ba ema defisénsia liu-liu fasilita Matrix Braille ka template braille ba ema ho defisiensia matan nune’e bele vota mesak”, dehan Porta Voz Carceres Nunes Liuhosi Konferensia Imprensa, iha Salaun ADTL Kintal Boot, 28/02.
Nia dehan, sira apresia no louva Parlamentu Nasional ne’ebé aprova ona Lei eleisaun Parlamntar liu-liu ba Komisaun A ne’ebé konsidera organizasaun defisénsia sira hodi konsulta kona-ba alterasaun lei refere, agradese ba orgaun tekniku sira hanesan STAE no CNE ne’ebé iha pozisaun hanesan ho hodi devente kria organizasaun defisiensia kondisaun ba EhD liu husi alterasaun lei eleisaun Parlamentar.
“Ami nia esperansa mak eleisaun Parlamentar tinan ida ne’e tenke inkluzivu no asesibel ba sidadaun hotu liliu sidadaun ho defisénsia, Nune’e Ami hakarak rekomenda ba Presidente da Republika atu promulga nune’e ekipa tekniku hanesan STAE no CNE bele kordena hodi kria kondisaun ba ema ho defisénsia hodi asesu ba eleisaun Parlamentar iha periodu 2023-2027”, nia informa.
Nia salienta reprejentante ema ho defisénsia iha Palasiu Presidente Republika atu informa kestaun asesibilidade ba ema ho defisénsia iha eleisaun ba Prezidente Republika. Ba STAE no CNE atu kontinua kordena serbisu ho organizaaun defisénsia sira nune’e bele kria kondisaun iha sentro votasaun, organizaaun defisénsia sira prontu kopera no kolabora hodi kria kondisaun no fasilita ema ho defisénsia molok ba eleisaun.