Reportajen Filomena da Conceicao
Ohin Sekretáriu Estadu Formasauun no Profisional Empregu (SEFOPE), liuhusi Diresaun Nasionál Exteriór Empregu (DNEE), hala’o serimónia despedida ba Traballadór Timoroan nain 43, ne’ebé sei ba serbisu iiha área Pesak no Fábrika iha Korea Soul, husi total Traballadores ne’e feto 1 no mane 42.
Diretór Diresaun Nasionál Exteriór Empregu (DNEE), Filomeno soares hateten, objetivu husi serimónia despedida ne’e, atu kria aseitasaun entre governu ho família traballadores, hodi sai responsabilidade ba traballadores, molok atu ba hala’o serbisu iha Korea, tanba traballdores sira ne’e la’os obriga husi Governu maibé governu kria oportunidade no traballdór sira mak aproveita.
“Atividade importante ne’ebé ohin halo iha fatin ida ne’e mak atu husu aseitasaun husi Família sira, para ita bele iha responsabilidade husi família sira husi 50%, ba larabarik sira i governu mós iha responsabilidade 50%, atu ne’e ita bele fahe responsabilidade. Ho ida ne’e, ita boot sira prontu ona atu husi ita nia oan, ita nia boot sira nia kaben, sai husi ita boot sira nia leet atu ba serbisu iha Korea, la’os estadu mak obriga, maibé estadu kria deit kondisaun no ita boot sira nia oan mak aproveita, maibé atu aproveita oportunidade ida ne’e ita iha aseitasaun ida husi parte rua ne’e “ dehan Diretór DNEE-SEFOPE,Filomeno ba jornalista sira, ihaTimor Lodge, kiintta 29/07.
Nia husu trabaladór sira, manetein nafatin iha serbisu fatin, Labele sai fali traballadór ilegal iha Korea, Traballadores nia vida atu seguru mais protejidu husi governu rua ne’e, tanba ne’e mantein iha serbisu, para atu nune’e buat ruma mosu ba traballadores sira hanesan lakon vida ka hetan problema ruma governu rua ne’e prontu atu rezolve traballadores nia problema. “ kuandu ita bo’ot sira halai husi sistema mak ita bo’ot sira asuransi kona-ba saúde no serbisu nian sei lakon”.
Iha fatin hanesan, Sekretáriu Estadu Profisional no Empregu (SEFOPE), Alarico do Rosário, hateten, wainhira traballadór sira ba hala’o serbisu iha Korea sira sei lee deklarasaun husi SEFOPE, atu nune’e traballadór sira labele halai sai husi sistema ne’ebé governu Timor-Leste ho Korea halo ona akordu ne’e.
“SEFOPE haruka sira ba rai-liur tenke lee deklarasaun tanba ikus-ikus ne’e, iha balun hanoin lori fali ita nia maluk Timoroan sira hodi halai sai husi sistema no balun lohi fali ita nia alin sira no balun halai sai husi serbisu ne’ebé ita halo akordu ho governu Korea, tanba ida ne’e mak ohin halo deklarasaun ida hodi sira jura ba família no governu atu nune’e bele kesi sira, labele halai husi sistema no kumpri regras SEFOPE fó ba sira,” esplika Alarico.
Entretantu totál husi traballadór ne’ebé ba serbisu iha Korea do Súl, hamutuk 43 ne’ebé kompostu husi mane 42 no feto ida, hodi ba serbisu serbisu iha area peskas no Fábrika, no traballadór hirak ne’e sei desloka ba Korea iha loron 2 Jullu 2023.