Home Notisia Povu Timor-Leste Sei Simu Papa Francisco nia Vizita Apostólika Dahuluk Mai Timor-Leste...

Povu Timor-Leste Sei Simu Papa Francisco nia Vizita Apostólika Dahuluk Mai Timor-Leste Iha 9 Setembru

0
665

ba Sua Santidade Papa Francisco. [Foto: Copyright Mandadori | 06.09.2024]

Reportajen David da Costa

Prezidente Repúblika no Laureadu Nobel ba Pas, José Ramos-Horta, no povu Timor-Leste sente onradu atu simu Sua Santidade Papa Francisco nia Vizita Apostólika Dahuluk mai iha Timor-Leste, hahu husi 9 to’o 11 Setembru 2024.

Liu husi komunidadu imprensa ne’ebe Neon-Metin asesu husi Palásiu Prezidensiál Bairu-Pite, Prezidente Repúblika José Ramos-Horta, hateten, iha vizita importante ida-ne’e halo parte iha Sua Santidade nia viajen naruk liu ba Ázia no Oseánia dezde nia eleisaun iha 2013, inklui vizita ba Indonézia, Papua Nova Guiné, no Singapura. Ida-ne’e marka vizita papal ba daruak mai Timor-Leste, hafoin Saun Papa João Paulo II nia vizita iha 12 Outubru 1989, durante okupasaun indonézia vizita ida ne’ebé tau Timor-Leste nia autodeterminasaun iha ajenda globál.

Agora, liutiha tinan 35, Papa Francisco vizita Timor-Leste independente, koinside ho nasaun nia selebrasaun aniversáriu ba dala 25 husi “Konsulta Populár” ne’ebé loke dalan ba independénsia. Vizita ida ne’e lori signifikadu profundu ba Timor-Leste. ne’ebé hetan independénsia iha loron 20 fulan-maiu tinan 2002.

“Timor-Leste mak nasaun katóliku segundu iha mundu tuir persentajen, hafoin Sidade Vatikanu. Lema ba vizita papál, “Atu imi-nia fiar sai nu’udar imi-nia kultura”, enkoraja timoroan atu moris ho sira-nia fiar iha armonia ho sira-nia kultura. Fiar no Kultura sai ona parte ida ne’ebé integra kle’an iha identidade Timoroan nian. Sira rua sai ona hanesan ligasaun husi hanoin no espíritu povu no komunidade nian, sai hanesan ligasaun ba pasadu, matadalan ba prezente, no esperansa no inspirasaun ba futuru,” Hateten iha komunikadu Imprensa ne’ebé  Neon-Metin ohin asesu husi Palásiu Prezidensiál Bairu-Pite, Sexta 6/09.

Prezidente Ramos-Horta no povu Timor-Leste sei fó benvindu ba Sua Santidade Papa Francisco bainhira nia to’o iha Segunda-feira, 9 Setembru 2024, iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato. Serimónia ofisiál ida sei hala’o iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, hatudu patrimóniu kulturál no ospitalidade timoroan nian, Serimónia ne’e sei kompostu husi Serimónia Benvindu: Prezidente Ramos-Horta sei simu Sua Santidade iha palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato. Sua Santidade sei simu ho onra militár no resepsaun tradisionál. Tuir kedas ho serimonia intrega tais no arranju ai-funan husi labarik sira, ba Sua Santidade.

Enkontru Kortezía: Prezidente sei halo audiénsia privada ho Sua Santidade. Iha tempu hanesan, Primeiru-Ministru Timor-Leste no Sekretáriu Estadu Vatikanu sei hasoru malu, akompaña husi sira-nia delegasaun respetiva.

Audensia Sua Santidade: Prezidente ho Sua Santidade sei hato’o diskursu ba Autoridade Estadu, membru Korpu Diplomátiku, no reprezentante Sosiedade Sivíl sira. Bensaun finál: Serimonia sei remata ho bénsaun husi Sua Santidade.

 “Tinan 35 husi Saun João Paulo II nia vizita iha loron 12 Outubru 1989, ho ksolok boot mak agora ita simu Sua Santidade Papa Francisco iha vizita istórika ida ne’ebé akontese iha tinan ida ne’ebé partikularmente signifikativu ba ita-nia povu no ita-nia nasaun, bainhira ita marka pasu importante oioin iha trajetória Timor-Leste nian.  Sua Santidade nia vizita mai iha tempu krusiál ba ita-nia futuru koletiva, la’ós de’it iha ita-nia nasaun maibé mós iha nível globál,” Presidente Ramos-Horta afirma.

Tanba Sua Santidade lori mensajen dame nian, rekonsiliasaun, fraternidade umana, no esperansa, nesesáriu tebes iha mundu ida ne’ebé problema aumenta ba beibeik iha ne’ebé fuan malirin sira troka ona diálogu no dame.  Hein katak Sua Santidade nia mensajen rezoan klean iha ema hotu nia fuan, liuliu lider mundiál no rejionál sira ne’ebé maka iha responsabilidade signifikativu ba. ita nia seguransa hamutuk.

Nune’e mós, Sua Santidade Papa Francisco sei hela iha Timor-Leste to’o loron Kuarta-feira, 11 Setembru 2024. Iha loron 10 Setembru, Sua Santidade sei vizita Eskola “Alma Sisters” ba labarik sira ho defisiénsia, enkontru ho membru sira Sosiedade Jesús nian iha Nunsiatura Apostólika, no lidera selebrasaun Santa Misa iha resintu Tasi-Tolu. Vizita ne’e sei konklui ho Sua Santidade enkontru ho foin-sa’e sira iha Sentru Konvensaun Dili, tuir kedas ho serimónia Despedida iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato iha loron 11 fulan-Setembru. Sua Santidade Papa Francisco ho delegasaun sei kontinua hala’o viajen ba Singapura.

Vizita Apostólika husi Sua Santidade Papa Francisco subliña lasu forte entre Timor-Leste no Santa Sé, hodi reafirma kompromisu hamutuk ba pás, justisa, no fraternidade umana. Prezidente no Povu Timor-Leste hein atu simu Sua Santidade Papa Francisco no fahe laran-kmanek no espíritu povu Timor-Leste nian.

NO COMMENTS