Reportajen David Costa
Liuhusi komunidade Imprensa ne’ebe Neon Metin asesu ohin husi Gabinete Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão katak IX governu hahú halo lansamentu dijitalizasaun sistema saúde iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oecusse Ambeno (RAEOA). Dijitalizasaun sistema saúde ne’e importante atu bele hafásil servisu Saúde nian.
Serimónia lansamentu ne’e, Primeiru-Ministru akompañadu hosi Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oecusse Amebno (RAEOA), Rogério Tiago Lobato ho Koordenadór Komisaun Ezekutiva Zona Ekonómiku Espesiál Dezenvolvimentu Oecusse Ambeno (ZEEDOA), João Mendes Gonçalves iha salaun enkontru Otél Bintang Lima Oe-Upun, tersa (18/02/2025).
Sistema dijitalizasaun saúde ne’e hanesan programa ida hosi IX Governu Konstitusionál no hosi loron ohin bá oin implementa dijitalizasaun iha administrasaun públika hahú hosi RAEOA.
Primeiru-Ministru konsidera dijitalizasaun sistema saúde ne’e importante atu bele hafásil servisu maibé tenke hetan mós apoiu integradu hosi área importante sira seluk hanesan estrada, eletrisidade no seluk tán.
“Digitalizasaun setór Saúde bele la’o ho di’ak, buat sira seluk mos tenke book-aan hodi kompleta malu, se la’e dijitalizasaun ne’e hela ho mehi de’it,” Primeiru-Ministru hateten iha komunikadu Imprensa ne’e.
Tanba ne’e la to’o de’it iha lansamentu ne’e no Xefe Governu dehan, la’ós ohin lansameentu ne’e halo ona iha Oecusse naran bo’ot ona la’e, tenke servisu makas liu-tán iha área hotu-hotu tanba servisu sei barak.
Prezidente Autoridade RAEOA, Rogério Tiago Lobato introdús katak, dijitalizasaun ne’e komesa hosi RAEOA no espera katak, ho programa ida-ne’e bele sai hanesan projetu pilotu ida bá Timor-Leste laran tomak tanba prosesu dezenvolvimentu iha mundu tama ona iha era dijitál no laiha ona servisu manuál.
Nune’e mós Sekretáriu Rejionál Asuntu Saúde, Luis de Jesus Neno relata, RAEOA iha Ospitál Referál ida, Sentru Saúde 5, Postu Saúde 20 no agora daudaun aumenta fatin tratamentu iha suku 11 iha área remotas.
“Ita aumenta fatin tratamentu 11 tanba tinan baraka nia laran ferik katuas sira hela ho distansia do’ok la asesu ba atendimentu saúde,” nia hateten.
Ho lansamentu ne’e Luis Neno garante katak, sei hafásil iha rekolla dadus saúde nian ne’ebé iha no programa ida-ne’e sei instala iha fasilidade saúde hotu iha RAEOA.
Hosi sistema dijitalizasaun ne’e, bainhira pessoál saúde sira hala’o tratamentu karik iha loron ohin, bele asesu kedan dadus ne’e ho lais liu-liu totál pasiente, tipu moras ne’ebé númeru aas-liu iha RAEOA, pasiente ho kategoria labarik, joven, ferik no katuas, inklui bele hatene kedan ho item medikamentus hira mak utiliza.
Partisipa iha serimónia lansamentu ne’e, Sekretáriu Rejionál sira, Autoridade Seguransa, funsionáriu sira RAEOA nian, autoridade lokál no populasaun.