Reportajen Silvino Freitas
Impaktu husi mudansa klimatika difikulta grupu Haburas-Maubisse ne’ebé halo produsan ba strawberry tanba iha tempu udan halo strawberry sai dodok hotu tanba udan-been ne’ebé makaas, maskí iha tempu bailoron sira nia produsan diak maibe difikuldade ba sira maka bee ne’ebé menus ba sira atu halo produsaun.
Koordenador grupu Haburas-Maubisse Domingos Lurdes dehan, produsaun ba strawberry ne’e hahu iha tinan 2016 bainhira hetan apoia husi USAID liu husi programa Avansa Agrikultura, nune’e too dadaun ne’e nafatin eziste maski iha tinan rua ka tolu liu ba tanba mudansa-klimatika halo produsaun ne’e tun maibe nafatin eziste, nune’e husi vizita ne’ebé SEKOOP halo iha sira nia fatin hanesan toos nain kontente tebes atu bele hatoo dezafiu sira ne’ebé sira infrenta.
“strawberry iha ne’e tipu rua ida husi programa avansa agrikultura nian maka ne’e mai husi Kalifornia nian ne’e fuan boot no ida fali mai husi Indonesia nian ne’e fuan kiik la boot hanesan kalifornia nian” dehan Koordenador grupu Haburas Maubisse Domingos Lurdes hafoin hetan vizita husi SEKOOP Arsenio iha Maubisse, (12/08).
Nia dehan tan, durante produsaun hahu iha 2019 supply on aba loja sira iha Dili laran nune’e supermarket ne’ebé mak supply maka Wfour, Dilimart no sira mos lori direta ba faan iha loja agrikultor, nune’e husi produsaun strawberry ninia rejultadu mak bele ajuda ona sira selu eskola hadia uma, tanba antes nia hahu nia estudu iha universidade iha tempu livre nia halo produsaun tempu kolleta nia lori ba faan iha merkadu taibesi ho menleu nune’e mos halo promosaun iha media-sosial hodi lori nia sai gradua.
“grupu ne’e total ema mane ho feto hamutuk 19, produsaun ne’e full hamoos tomak toos no kuda mos toos tomak maibe tanba impaktu husi mudansa klimatika ami hakarak nia produsaun ne’e fulan 3 dala ida maibe dalaruma ba too tiha tinan 1 mak foin hetan rezultadu diak” dehan Koordenador grupu Haburas Maubisse Domingos Lurdes.
Domingos esplika, strawberry ne’e hahu iha 2018 too mai dadaun ne’e kada semana kolleta dala 3 bele too kilograma 100 husi kada kilograma $4.00 mai fali iha 2020 mai oin uza fali ona kotak no kotak iha oin 2 maka kotak ida ba supermerkadu ne’e $1.50 no ba merkadu ne’e $2.00, nune’e husi rezultadu produsaun strawberry ne’e lori sir abele halo uma no selu eskola, nune’e durante prosesu produsaun tomak sira nia difikuldade mak mudansa klimatika ne’ebé tanba iha tempu bailoron ne’e nia produsaun diak maibe tempu udan been makaas halo produsaun la dun diak tanba strawberry ne’e dodok no ninia hun sira bele namlele hotu maibe bailoron ne’e ninia impaktu mak bee menus.