Reportajen Silvino Freitas
Estudante Universitariu Timor Leste (EUTL) sei preokupa ho kapasidade ministeriu neebe jere seitor sira hanesan edukasaun, agrikultura, saude no turizmu, tanba antes sira halo akordu 4 ho Parlamentu Nasional (PN), no ida maka atu aloka orsamentu ho pursentu boot ba seitor produtivu sira neebe sai alternativu hodi substitui fundu petrolifero neebe hotu ona, maibe governu hatama no halo ona diskusaun ho parlamentu proposta orsamentu jeral estadu 2026 neebe ho montante $2.4 mill milloes nunee orsamentu ba seitor sira nee kontinua kiik.
Portavoz EUTL Natalicio Nunes Martins dehan, antes EUTL halo ona akordu ho parlamentu nasional maibe ohin parlamentu nasional tama ona ba diskusaun OJE 2026 maibe alokasaun orsamentu ba seitor produtivu neebe antes nee sira ejiji no halo ona akordaun ho parlamentu nasional nee sei minimu nafatin, nunee sira nafatin ejiji no husu atu iha seitor produtivu sira hanesan agrikultor saude edukasaun turizmu no nesesidade bazika maibe nafatin ho alokasaun orsamentu neebe pursentu kiik.
“maibe iha diskusaun sira iha parlamentu nasional la efetivu la konsentra ba orsamentu jeral estadu neebe aloka ba setores sira, nunee ami husu nafatin povu no husu nafatin parlamentu atu haree problema neebe povu hasoru direitamente” dehan Portavoz EUTL Natalicio Nunes Martins kampus sentral UNTL, (07/11).
Nia dehan tan, maske halo ona akordu ho parlamentu nasional maibe sira mos preokupa ho kapasidade ejekusaun governu nian liuhusi ministeriu sira iha area produtivu neebe balun sei iha problema ka laiha kapasidade atu halo ezukusaun ba orsamentu sira, tanba nee sira husu ba primeiru ministru IX governu konstituisionál atu orienta mos lina ministerial sira neebe jere seitor produtivu sira, nunee iha sira nia ejijensia sira nee husu atu alokasaun orsamentu sira hanesan agrikultura, turizmu, edukasaun no saude neebe sai seitor produtivu no alternative hodi substitui osan husi fundu petrolifero.
Nunee proposta orsamentu jeral estadu ba tinan 2026 hamutuk $2.214.689,195 neebe aloka ba transferensia publika $820.710.160, salariu no vensimentu $476.870.249, bens servisu no korente $447.904.446, capital dezenvolvimentu $436.647.379 no capital menor $32.556,96.