Home Notisia Canada Sei Investe Millaun $15 Ba Projetu Enerjia Solár Fotovoltaiku Iha Timor-Leste

Canada Sei Investe Millaun $15 Ba Projetu Enerjia Solár Fotovoltaiku Iha Timor-Leste

0
68

Primeiru Ministru kay Rala Xanana Gusmão ho Embaixadór Canada la'os Rezidente, Jess Dutton (Foto-Media PM).

Reportajen David da Costa

Nasaun Canada sei halo investimentu iha nasaun Timor-Leste (TL) liu-liu iha Projetu enerjia solár Fotovoltaiku (PV) nu’udár sistema ne’ebe uza painél solár hodi kria eletrisidade hosi naroman loron nian, ho montante millaun $15.

Embaixadór Canada la’os rezidente, Jess Dutton, hatete, enkontru ne’e ko‘alia kona-ba investimentu husi Canada ho montante cerka US$15 millaun atu apoia projetu enerjia solar fotovoltaika (PV), ne’ebe sei aumenta produsaun enerjia renovável no reduz dependénsia ba kombustível.

“Iha enkontru ne’e ko‘alia kona-ba investimentu Canada nian ho montante millaun $15 ba Projetu enerjia solár PV,” Jess Dutton hateten. Embaixadór Canada la’os rezidente, Jess Dutton akompaña hosi delegasaun empreza hosi Canada hanesan BlackBerry hato’o ona interese ne’e ba Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão iha Palásiu Governu, kinta 21/05.

Embaixadór ne’e mós hala’o ona enkontru ho Ministru Petróleu no Rekursu Minerais, Francisco da Costa Monteiro, inklui hasoru malu ho emprezáriu Timoroan balun hodi haree kona-ba oportunidadade ne’ebe hakarak esplora. 

Tanba nasaun Canada iha kapasidade atu halo investimentu iha Timor-Leste liu-liu iha petróleu, gás no projetu solar PV ne’ebe daudaun ne’e Timor-Leste mós hala’o hela kooperasaun ho Japaun.

Primeiru Ministru hato‘o manesajen pozitivu tebtebes ba inisiativa Canada nian ne’ebe lori empreza sira ne’e mai hodi esplora liu tan área prioridade sira ne’ebe aliña ho prioridade Governu nian.

Relasaun bilaterál entre Canada ho Timor-Leste di‘ak tebes no nakonu ho kooperasaun iha area oioin, hanesan dezenvolvimentu, seguransa, governasaun di‘ak no edukasaun.

Relasaun diplomátika ofisiál entre nasaun rua ne’e hahú iha Maiu 2002, depois independénsia Timor-Leste nian. Canada administra nia relasaun ho Timor-Leste liu-hosi Embaixada Canada nian iha Jakarta, Indonézia. 

Entre tinan 1999 to’o 2010, Canada partisipa iha misaun ONU nian iha Timor-Leste hodi ajuda hametin estabilidade no páz. Militár no Polísia Timor-oan sira mós simu treinamentu apoiadu hosi Canada.

Austrália Hatudu Nafatin Prontidaun Atu Apoia Dezenvolvimentu Timor

Vise Primeiru Ministru Austrália, Richard Marles, hatete, Austrália no Timor-Leste iha relasaun amizade ne’ebe metin no di’ak tebes. Austrália kontinua apoia dezenvolvimentu Timor-Leste no prontu atu fó tulun no apoiu ba país ne’e iha área sira ne’ebe presiza atu hetan progresu tan.

“Ami ko’alia kona-bá relasaun amizade entre Timor-Leste ho Austrália ne’ebe di’ak tebes. Austrália akompaña hela Timor nia dezenvolvimentu. Sira hatene katak ita halo buat ruma maibé sei iha buat barak ne’ebe presiza atu halo. Nu’udár rai amigu ida sira prontu atu apoia ita bainhira ita persiza,” dehan Marles.

Iha fatin hanesan, Richard Marles observa katak TL hanesan nasaun ida ne’ebe nakonu ho páz no iha vizaun forte. 

“Ha’u haree katak TL alkansa ona buat barak tebes kompara ho nasaun sira seluk ne’ebe ninia jornada hanesan,” nia dehan.

Austrália prontu sai parseiru ida ne’ebe besik-liu TL no hakarak asegura katak ida-ne’e akontese hanesan akordu kooperasaun ne’ebe estabelese ona iha área defeza. 

Akompaña PM Xanana iha enkontru ne’e Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Bendito dos Santos Freitas, Ministru Petróleu no Rekursu Minerál (MPRM), Francisco da Costa Monteiro no Ministru Defeza (MD), Donaciano do Rosário Gomes.

NO COMMENTS