Reportajen Silvino Freitas
Relasiona ho sidadaun estranjeiru sira ne’ebe dadaun ne’e sai polemika hodi involve iha krime online sira maka Servisu Migrasaun husi Ministeriu Interior klarifika katak sidadaun estranjeiru sira ne’e tama iha timor leste tenke kumpri rekezitu 4 husi lei migrasaun azilu nian, maibe timor leste seida’uk adota sistema politika ne’ebe diak atu bele halo kontrollu ba sidadaun estranjeiru ne’ebe tama no sai iha teritorio nasional.
Diretor Servisu Migrasaun Comisario Asistente Polísia Jorge Monteiro dehan, tuir lei migrasaun ajilu artigu 15 dehan sidadaun estranjeiru neebe tama iha timor leste tenke kumpri rekezitu ne’ebe sira kompleta maka sidadaun estranjeiru ne’ebe tama iha timor leste ne’e tenke iha dokumentu neebe validu hanesan pasporte, sidadaun estranjeiru tenke iha vistu neebe validu, aspeitu rua ne’ebe sai konsiderasaun prinsipal, sidadaun estranjeiru ne’ebe tama mai tenke iha meius hodi moris katak tenke iha osan atu han hemu no suporta nia durante nia estadia iha teritoriu nasional, tuir fila fali maka tenke iha alojamentu ne’ebe klaru no sidadaun estranjeiru ne’e mos tenke iha prova katak tenke iha billete aviaun ne’ebe fila.
“Kuandu rekezitu 4 hanesan dokumentu vistu meius moris no alojamentu no provas atu fila ba nia rain nee servisu migrasaun labele halo impedimentu ba kualkér sidadaun husi nasaun ne’ebe de’it atu tama iha teritorio nasional ida nee obrigasaun lei no orientasaun lei” dehan Diretor Servisu Migrasaun Comisario Asistente Polísia Jorge Monteiro liuhusi konferensia imprensa ne’ebe halo iha Ministeriu Interior Kaikoli, (16/07).
Nia dehan tan, atualmente ita nia estadu adopta hela visa on arrivel signifika katak sidadaun estranjeiru iha mundu hotu hotu sira iha direitu hodi bele tama iha teritorio nasional timor leste ho vistu on arrivel, tanba ida ne’e mak tenke sai hanesan aspeitu importante.
Husi viza on arrivel refere ita nia estadu seidauk aplika sistema sistema green list ne’ebe defini no fahe nasaun sira ne’ebe atu tama iha timor leste ho viza on arrivel no nasaun sira neebe bele tama iha timor leste maibe sira tenke trata dokumentu vistu iha sira nia rai antes sira tama iha timor leste maibe ita la aplika green list, nune’e nasaun sira ne’ebe tama mai de’it Timor-Leste depois trata de’it dokumentu nasaun sira ne’e ita la separa tanba ita adota politika viza online.
Diretor Migrasaun nee dehan tan, atualmente ita mos seidauk iha sistema API(advance passanger information) sistema nee importante atu utiliza no hatene sidadaun sira husi nasaun ne’ebe de’it atu tama iha timor leste antes atu tama mai ita hatene ona katak pasajeiru ida nee maka atu mai iha ita nia rain nia naran data moris ita seida’uk utiliza sistema ida ne’e, nunee ema nee foin too mai mak ita foin hatene jose mak mai Antonio mak mai husi nasaun ne’ebe tanba ita seida’uk utiliza sistema API no importante liu ita seida’uk utiliza sistema PNR (passanger name record) sistema ne’ebe bele identifika pasajeiru nia identidade loloos.
“sistema rua ne’e importante no ita tenke iha no implementa atu nune’e bele halo kontrollu neebe diak entrada no saida ba sidadaun estranjeiru iha teritorio nasional” konklui Diretor Migrasaun Comisario Asistente Polísia Jorge Monteiro.