Home Notisia Monica: Triste Tanba Sena Malu Iha Liur Maibe Kontente Sesta Bazika Bele...

Monica: Triste Tanba Sena Malu Iha Liur Maibe Kontente Sesta Bazika Bele Tulun Ami

0
963

Reportazen Zevonia Vieira

“Hau triste mak akontesementu iha liur tanba sena malu, maibe programa sesta bazika hau kontente tebes tanba iha hau nia uma laran nain sia bele hetan hotu voucher, ai-han no sasan ne’ebe ami hetan sei ajuda tebes nesesidade uma laran nian”, Monica Tavares

Benefisiariu sira ne’ebe hela iha area Fatuhada no Bairopite hahu simu sira nia direitu liu hosi programa sesta bazika, ne’ebe VIII governu implementa.

Jornalista Neon Metin halo observasaun direita iha loza agrikultura Fatuhada, fatin ne’ebe sai centro ba benefisiaria hosi suku Bairopite no Fatuhada hodi foti sira nia sasan.

Liu hosi entrevista ho benefisiariu Januario Soares Saldanha hela iha Fatuhada ba Neon Metin hatoo nia sentiment triste tanba Sistema atendementu ne’ebe ladun dignu ba komunidade sira, hodi forma simu sira nia voucher.

Januario konfesa katak komunidade sira hahu mai forma iha loza agrikultura iha oras tuku 6:00 dadersan to’o ona oras meudia maibe atendementu lao tarde demais.

“ita hare katak atendementu ne’e lao la diak, fungsionariu publiku sira mos mai la tuir oras, ida ne’e halo ami soe tempu barak hodi hein deit sasan sira ne’ebe sira atu distribui. To’o agora sedauk hetan billete, balun mai hein iha informasaun maibe la klaru”, tenik Januario iha area loza agrikultura, 30/12.

Uma kain Januario nian ne’ebe sei simu ai-han hosi sesta bazika hamutuk nain lima ne’e sente la kontente tanba komunidade sira mai dudu malu, iha ferik, katuas no inan isin rua sira maibe ekipa sesta bazika la dun fo atensaun ba risku sira ne’ebe karik bele akontese ba sira.

Relasiona ho estadu emerjensia ne’e governu fo sai katak labele halo movimentu liu hosi ema nain 10, maibe iha tempu hanesan komunidade sira tenke ba foti sira nia direitu, ho nune Januario husu ba governu presiza hadia atendementu ne’e diak no la fo risku ba komunidade sira ne’ebe mai simu sasan.

Benefisiariu Zelia Sampaio de Oliveira

Iha fatin hanesan benefisiariu Zelia Sampaio de Oliveira, hela iha suku Bairo pitte. Uma kain Zelia nian hamutuk nain sia, iha dadersan nakukun deit hakat ona mai loza agrikultura, hodi hein voucher ne’ebe governu oferese liu hosi sesta bazika.

Zelia konfesa katak la kontente ho atendementu ida ne’e tanba loron tolu ona mai forma, maibe sedauk hetan voucher.

“Ema sira ne’ebe mai serbisu la halo tuir oras ne’ebe governu hatoo, horseik hau mai forma to’o kalan derepende fos hotu, entaun sira haruka mai fila no ohin dader hau mai fali. Hau la kontente tanba hau mos faan sasan iha merkadu, hau soe tempu loron tolu, lakon rendimentu hodi mai forma iha ne’e ho atendementu ne’ebe la diak”, tenik Zelia ba Neon Metin.

Zelia mos hateten ho numeru kazu COVID-19 ne’ebe sai tan, sente tauk maibe realidade iha terenu hanesan ne’e, se los mak atu responsabiliza, “tanba ami mos tenke mai foti ami nia direitu. Xefe suku sira mos tenke hadia Sistema ne’e para suku barak labele hobur malu iha fatin ida”.

Ho situasaun ne’ebe benefisiariu sira hasoru, Neon Metin halo konfirmasaun ho Manager Loza Agrikultura, Aniceto dos Reis konaba komunidade sira la satisfeitu ho tempu ne’ebe tarde no atendementu ne’ebe la dun dignu.

Manager Loza Agrikultura, Aniceto dos Reis

Ba Neon Metin Aniceto hatan katak hahu tarde tanba horseik loron 29 Dezembru loke to’o oras tuku 11:30 kalan hodi atende benefisiariu sira.

“Ami tenta fahe voucher to kalan boot hodi responde nesesidade benifisiariu sira no mos tauk produtu sira bele dodok, entaun bele fo impaktu ba toos nain sira”, hateten Aniceto

Manager loza agrikultura ne’e realsa katak atendementu ne’e lolos diak hela maibe tanba populasaun barak, nune’e sai obstaklu boot ba ekipa atu atende, nune’e ekipa ho pasensia kontinua atende nafatin maske maioria benefisiariu sira la kontente ho atendementu refere.

Bazea ba estadu emerjensia ne’ebe governu fo sai ona, Manager Aniceto hateten katak informa on aba benefisiariu sira atu tama mai loza labele liu hosi nain 10, atu nune’e bele mantein distansia fiziku.

Voucher ne’ebe oferese ba benefisiariu sira kada ema hetan $50.00 no hili sasan tuir nesesidade sira nian hanesan fos rai, foremungu, mina, naan, ikan no sasan haris nian seluktan.

Ezijensia ne’ebe komunidade sira hatoo ba governu, jornalista Neon Metin halo mos entrevista ho Ministru Turismu, Comersiu no Industria (MTCI), Jose Lucas via telefone hodi konfirma konaba programa sesta bazika nian atendementu ne’ebe ladun halo benefisiariu sira kontente. Ba Neon Metin Ministru Jose Lucas hatan katak durante ne iha prosesu distribuisaun Sesta Basika em jeral lao diak iha munisipius nunee iha kapital Dili,  maske iha fatin ka loja balun iha lamentasaun husi komunidade konaba atendementu

Ho nune’e ba Neon Metin Ministru hateten governu hamutuk ho kompania no xefe suku no xefe aldeia sira, buka nafatin atu melhora ka hadiak.

“Ba oin sei koordena ho xefe suku, aldeia no loja atu limita numerus maluk sira nebe atu tama ba simu kupon no foti sasan. Depois de sira simu hotu tiha mak nain 10 tama fali, tanba tuir medidas Estadu Emerjensia nian no sei  mantein halo kordenasaun ho Polisia atu asegura prosesu distribuisaun”, hateten Ministru Jose Lucas via telefone.

Maske ho atendementu ne’ebe la satisfeitu, maibe ba Neon Metin benefisiariu Monica Tavares sente kontente ho programa sesta bazika, tanba nia bele simu aihan sira ne’ebe governu prepara.

“Hau triste mak akontesementu iha liur tanba sena malu, maibe programa sesta bazika hau kontente tebes tanba iha hau nia uma laran nain sia bele hetan hotu voucher, ai-han no sasan ne’ebe ami hetan sei ajuda tebes nesesidade uma laran nian”, hateten Monica.

Sentimentu hanesan mos mai hosi Joao hela iha suku Fatuhada sente haksolok ho sesta bazika ne’ebe tulun tebes sira, liu-liu iha situasaun COVID-19 governu esforsu an hodi responde sira nia nesesidade

Benefisiariu sira hili sasan ne’ebe sira presiza

Tuir observasaun jornalista Neon Metin iha loza agrikultura benefisiariu sira ne’ebe forma iha liur, kontinua dudu no sena malu, hodi bele hetan voucher. Iha situasuan refere inan isin rua, ferik no katuas sira mos hasoru situasaun ne’ebe bele fo risku ba sira nia an.

Iha situasuan refere ekipa sesta bazika bainhira hahu fahe voucher, sira fo prioridade liu bai nan isin rua sira hodi bele tama ba loza, hodi simu sira nia voucher sesta bazika no maioria benefisiariu sira kontente bainhira hili sasan ne’ebe mak sira hakarak atu foti.

NO COMMENTS