Reportajen Adroaldo “Saretuka”
Eleisaun Prezidensiál ba segunda volta, Xefe Misaun Observasaun Eleitorál Uniaun Europeia (MOE-UE) nian iha Timor-Leste, ba tinan 2022 no membru husi Parlamentu UE. Domènec Ruiz Devesa, vizita no observa sentru votasaun sira iha Díli, hodi hato’o mos Misaun Observasaun UE nian iha Timor-Leste durante ne’e.
Observador Xefe Domènec iha estasaun de votu eskola 10 de Dezembru, Komoro, Díli, hato’o “loron ohin hanesan loron importante ba demokrásia iha Timor-Leste, ba eleisaun Prezidensiál segunda volta,” dehan Domènec ba jornalista sira, tersa-feira ne’e, 19/04.
Xefe Misaun UE ne’e hatete, observasaun eleitoral Uniaun Europeia iha ekipa 20 hodi observa eleisaun segunda volta ne’e. Ohin loron sira sei observa 120 estasaun de votu iha teritóriu tomak. Ami observa ona estasaun votu sira hamutuk 18, hirak ne’e sira avalia pozitivamente los. Nia hatutan estasaun de votu sira loke tuir oras, no ema sira tuir hela forma hodi vota.
“Oras ne’e da-dauk ami membru Uniaun Europeia observa ona estasaun de votu 46 iha munisípiu hotu iha Timor-Leste. Estasaun de votu sira organizadu di’ak ho material eleisaun nian ne’ebé esensial,” dehan Domènec.
Nia dehan hosi estasaun de votu 46 ne’e sira seidauk rejista keixa formal ruma ne’ebé mak sira observa ona. Nia hatutan, ami nia observadór sira anota ona irregularidade ki’ik balun, tuir prosedimentu ne’ebé mak iha. Iha estasaun de votu balu, iha ballots ne’ebé sira simu, la rekorda iha akta, iha ne’ebé loloos tenki tau iha ne’ebá.
Nia informa mos misaun observasaun eleitoral Uniaun Europeia prezente iha Timor-Leste desde Fevereiru kedas, no observa ona prosesu tomak. “Ami observa ona eventu kampaña 200 resin durante kampaña iha ne’e no ami kontaktu no halo ona entrevista kuaze 100 ho interlokutor sira ne’ebé mak diferente,” tenik.
Sira mos observa Polling Staff no observadór CNE prezente iha estasaun votu sira. Prevensaun Covid-19 nia sasukat halo tuir duni regra iha sentru votasaun laran, maibé iha li’ur seidauk la’o tuir.
Konabá partisipasaun eleitor sira, sira la iha serta númeru ruma, maibé sira nia observa ema menus iha liña ne’ebé forma ba vota.