Reportajen Umbelina dos Reis
Uma Amerika servisu hamutuk ho sentru juventude munisípiu Liquiça realiza formasaun ba estudante sira hosi eskola ensinu sekundáriu jeral no ensinu sekundáriu privadu hamutuk na’in 40 iha munisípiu Liquiça konabá Dijital Literasia.
Prezidente Juventude munisípiu Liquiça, Laurindo de Jesus dos Santos hateten, objetivu hosi formasaun ne’e oinsá atu hasa’e estudante sira nia koñesimentu no abilidade hodi uza internet no media sosial ho seguru.
“Objetivu hosi formasaun ne’e alvu liu ba estudante sira ne’ebé moris iha era globalizasaun agora, oinsá sira bele aprende konaba uza sosial media nune’e labele monu ba lasu negativu, tanba era globalizasaun agora ema barak hatene kaer internet, maibé utiliza sala mak barak liu, nune’e liu hosi formasaun ne’e bele loke sira nia hanoin hodi utiliza internet ou media sosial ho seguru, tanba era ukun aan ne’e adopta liu mundu globalizasaun nune’e oinsá joven no estudante sira utiliza sira nia diretu ba media sosial.” Dehan Prezidente Juventude Liquiça, Laurindo ba Neon Metin, iha Liquiça Tokodede Center, tersa-feira, 02/06.
Hanesan líder foinsa’e Liquiça rekomebda ba Ministériu Edukasaun Juventude no Desportu (MEJD), Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu (SEJD), oinsá mak bele aloka orsamentu espesífiku ba formador sira hodi kontinua hanorin estudante no foinsa’e sira para labele monu ba lasu media sosial nian.
Fatin hanesan Koordenador Uma Amerika, Eziquiel de Jesus Ribeiro hateten, objetivu hosi formasaun ne’e oinsá atu ajuda estudante sira hosi ensinu sekundáriu, pre-sekundáriu, oinsá atu apriende konaba uza media sosial tuir nia dalan lo-loos, no ajuda sira oinsá identifika fontes sira ho kredivel, nune’e labele monu ba notísia falsa ka hoax.
“Tanba ne’e iha formasaun sira konvida konsellu estudante sira de’it hodi nune’e formasaun remata, saída mak sira aprende hosi formasaun ne’e konsellu estudante sira ne’e bele fahe tutan fali ba nia kolega sira.”
Nune’e Treinador Prezidente Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa’e (AJTL), Zevonia Viera iha formasaun ne’e introduz katak, dijital literasia ne’e importante loos ba estudante no universitáriu sira oinsá utiliza di-di’ak sem diskriminasaun, no laiha asaun negativu, maibé tenki utiliza ba buat ne’ebé pozitivu nian, no bainhira uza telefone nia funsaun uza ba Facebook, WhatsAap, Youtube iha media sosial tenki ho responsabilidade.
“Oinsá uza dijital plataforma ne’e mensajen ba iha públiku, hanesan estudante mensajen saída mak imi uza iha media sosial, ezemplu hakerek imi nia istória badak ka vídeo badak nune’e hatudu imi nia inspirador ba maluk sira seluk.” Dehan Prezidente AJTL.
Reprezenta estudante hosi eskola 1-2-3 Liquiça Vila, Deonizia Amaral Coreia hateten, agradese tebes ba loron ohin tanba hetan oportunidade di’ak hodi tuir formasaun konaba dijital literasia.
“Formasaun ne’e oinsá aprende konaba dijital literasi hodi uza telefoone ba iha media sosial ho responsável nune’e fo benefísiu ba ita nia aan rasik. Agradese mós tanba iha formasaun ne’e hetan esperiénsia oi-tuan hosi treinadora konabá bolu maluk defisiénsia sira iha públiku karik labele bolu matan aat, ain kle’uk, maibé bolu sira ho lia-fuan ne’ebé di’ak.” Nia dehan.
Partisipa iha treinamentu ne’e Prezidente Juventude Munisípiu Liquiça, Koordenador Uma Amerika ho nia ekipa Voluntáriu iha Uma Amerika, Prezidente Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa’e (AJTL) hamutuk ho estudante na’in 40, hosi ensinu sekundáriu, pre-sekundáriu, públiku no privadu, ne’ebé tuir formasaun ne’e.