Home Notisia PM Xanana Husu Lideransa Membru ASEAN Fó Solusaun Ba Problema Myanmar

PM Xanana Husu Lideransa Membru ASEAN Fó Solusaun Ba Problema Myanmar

0
2382

Primeiru Ministru, Xanana Gusmao. [Foto: David | 03.08.2023]

Reportajen David da Costa

Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão,   husu ba lideransa nasaun membru Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN, sigla inglés) atu hamutuk fó solusaun ba junta militár ne’ebé mosu iha nasaun Myanmar.

Xefe Governu Xanana rasik hasoru ona Sekretariu Jerál Nasoes Unidas (ONU), António Guterres hodi informa pozisaun Timor-Leste kondena makas junta militár ne’ebé akontese iha Myanmar.

“Timor-Leste nia pozisaun ba ASEAN maka ida ne’e, ha’u nu’udar Primeiru Ministru, Timor-Leste sei la tama ASEAN, se ASEAN nia kbiit atu konvense junta militár. Ida ne’e pozisaun Timor-Leste nian, hanesan mós pozisaun Sekretariu Jerál (ONU), António Guterres nian,” dehan PM Xanana ba journalista, hafoin remata enkontru semenál ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, iha Palasiu Prezidensiál, Bairo-Pite, Kinta 3/08.

Tanba, Timor-Leste  adopta prinsipiu demokrátiku anti rezime militár iha mundu no Timor-Leste hola parte nu’udar nasaun membru CPLP no ASEAN moris iha toleransia no dame la permite atu mosu bebeik violasaun direitu umanus iha Myanmar.

“Ita pais demokrasia agora ita ba permite fali junta militár iha ne’eba. Kondisaun mak ida ne’e, ita buka mezmu ho problema iha ita nia rain rasik, ho violasaun mosu, mais la iha golpe estadu no respeita ba malu, ho eleisaun prezidente no parlamentar ita hatudu ba mundu katak, ita iha kultura demokratiku iha ita nia ulun,ita la baku malu, hirus malu no la oho malu,” Xanana esplika.

PM Xanana hatutan, se liderasa nasaun ASEAN la iha kbiit atu tuur hamutuk hakotu konflitu iha Myanmar, maka Timor-Leste mós sei aprende buat barak sai membru ASEAN.

“Se ASEAN la iha kbiit atu konvense junta militar iha Myanmar, entaun ha’u bele dehan, Timor-Leste sei la fiar ASEAN, ida ne’e pozisaun governu nian. Ita ezije ba rai sira iha ASEAN atu tuur hamutuk tau matan ba direitus umanus no Lideransa Aung San Suu Kyi ne’ebé iha hela Kumarka,” PM Afirma.

Nia dehan, mezmu Timor-Leste foin ukun aan, maibé hola parte nu’udar nasaun membru g7+ hodi halibur nasaun frájil no afetadu husi konflitu bele servisu hamutuk atu hadia povu no nasaun hakat ba dezenvolvimentu.

Entretantu, ONU rasik ezije ba militár sira atu liberta prizioneiru Politiku hanesan Lider Eleitu, Aung San Suu Kyi no hakotu ona violensia ba ema ne’ebé halo manifestasaun pasifiku.

Myanmar hasoru krize politika no humanidade hafoin militar halo golpe iha fevereiru 2021. Junta militár akuza partidu vensedor, Liga Demokrasia Nasional (NLD) halo fraude durante votasaun iha novemru 2020 too mosu junta militár kaptura Prezidente Partidu NLD, Aung San Suu Kyi no populasaun sivil barak  maka mate.

NO COMMENTS