Reportajen Filomena da Conceição
Provedoria Dos Direitos Humanos no Justiça ( PDHJ), komemora ezisténsia PDHJ, ba dala 20, ho tema PDHJ ba futuru, Iha aniversáriu ne’e Provedór Vergílio da Silva Guterres “Lamukan” hato’o ninia diskursu katak ezisténsia PDHJ ba dala 20, hala’o ona susesu barak no hetan ona rekoñesementu husi entidade sira.
“Ezisténsia Provedoria dos Direitos Humanos i Justiça ba dala 20, ba entidades publiku ne’ebé mak constituição hatur iha artigu 27 konstituisaun da República, provedoria ne’e, setor ne’ebé atu fo apoiu provedor dos Direitos humanos”, dehan PDHJ,ba jornalista Sira Iha Salaun Delta Nova, sesta 24/05.
Nia esplika susesu importante mak provedór ne’e eziste hala’o nia servisu, maske oituan maibé hahu hetan fiar, no hetan konsiderasaun husi entidades sira seluk, ida ne’e hare’e husi rekomendasaun sira seluk ne’ebé provedor haruka ba respondente sira.
“Rekomendasaun sira ne’ebé provedor sira haruka barak maka halo tuir rekomendasaun sira ne’e, no balun halo tuir parsial sira no susesu ida katak pelumenus ezistensia provedor nian hala’o servisu balun pelumenus iha rekoinesimentu husi entidades sira seluk”, dehan Vergílio
Nia saleinta , Susesu seluk ne’ebé provedor iha ba ezisténsia 20 anos ne’e, laos deit marka ninia prezensa iha nivel Nasional maibé iha regional no internasional no iha reijional mak PDHJ, sai ona membru ba intituisaun Direitos humanos ba forum PDHJ iha sudeste Asiático no kelur ona sai hanesan mos forum ba aliansa globak iha asia pafisku nian.
Nia haktuir mos relasiona ho númeru keixa ne’ebé tama kada tinan PDHJ, hetan keixa atus ida resin, entaun ita sura katak tinan 20 ne’e, keixa bele to’o 10.000 too 20.000 seidauk fornese dadus hanesan rekupreradu, dadus tinan 20 maibé atu fo hatene katak fulan ida ita bele hetan keixa ne bele 10 ho 20 dalaruma too 30.
“Husi keixa sira ne’e barak liu mak violasaun Direitos humanos, abuzu de poder no violência Doméstica, depois tuir mai iha violasaun Boa governasaun, ida mak abizu de poder ne’e, no husi abuzu de poder ne’e mak husi Polisia sira hasoru sidadaun, no Forsa sira hasoru sidadaun, ida ne’e mak natureza husi keixa ne’ebé mak la’o hela”, Nia Esplika
Keixa seluk maka Boa governasaun liuhusi covid ne’ebé mak iha liuhusi ne’ebé ke la tuir prazu liuhusi sasan sira ne’ebé ke aat ona no kondisaun ne’ebé la saudável kona-ba keixa sira kona-ba atribuisaun ba keixa sira husi bolsu estúdu no bolsu da Mãe.
“Violência doméstica durante ne’e barak liu relasiona ho funsionariu publiku ka polisia sira ne’ebé halo violência doméstica hasoru sira nian parseru, no iba mós keixa kona-ba kazu rai ninian ne’ebé dalabarak liu kazu sira ne’e ami halo referência ba komisaun teras ninian”, dehan PDHJ.
Entretantu, komemorasaun ba ezisténsia PDHJ ba Dala 20 ida ne’e, hala’o iha Salaun Delta Nova ho Tema PDHJ ba Futuru no hetan partisipasaun husi provedor, adjunta/o husi PdHJ nian, funsinario PDHJ, membru Parlamento Nacional, no estudante universitário sira.