Home Notisia OJE 2021, Governu Iha Komprimisiu Investe Iha Dezenvolvimentu Inkluzivu

OJE 2021, Governu Iha Komprimisiu Investe Iha Dezenvolvimentu Inkluzivu

0
1396

Vise Primeiru-Ministru (V-PM) no Ministru Planu no Ordernamentu, José Maria dos Reis. [Foto: Santina Lucia da Costa | 07.12.2021

Reportazen neon metin

Relasiona ho submisaun hosi organizasaun sosiadade sivil, liu-liu Associação Deficientes de Timor-Leste (ADTL) ne’ebe halo submisaun ba Parlamentu Nasional (PN) hodi bele aplika orsamentu inkluzivu ba ema ho difisiensia sira, liu hosi Orsamentu Jeral Estadu 2021 (OJE).

Jornalista Neon Metin halo entrevista ho Vise Primeiru-Ministru (V-PM) no Ministru Planu no Ordernamentu, José Maria dos Reis, oinsa asegura no implementa orsamentu ne’ebe inkluzivu tuir submisaun sira ne’ebe mak ADTL ho organizasaun sivil sira seluk hatoo ba governu.

Ba Neon Metin Vise PM, Jose Reis hatan katak iha audiensia publikas ne’ebe halo iha Parlamentu Nasional liu-liu Ministeriu Obras Publika, Ministeriu Planu no Ordenamentu no Ministeriu Transporte no Komunikasaun, bainhira halo diskusaun ho Komisaun E Parlamentu Nasional, iha duni ezijensia hosi organizasaun difisiensia sira nian, hodi fo atensaun liu-liu iha infrastrutura hotu ba asesu asesibilidade hosi infrastrutura sira ne’ebe mak governu dezenvolve.

“Ami koalia ona no hau hanoin iha programa balun ne’ebe sei halo hosi Obras Publika ho atensaun hodi akomoda pensamentu no opiniaun ne’ebe mai hosi organizasaun difisiensia ne’e rasik, tanba ita hatene katak iha prosesu dezenvolvimentu ne’ebe lao ba kotuk ladun fo atensaun ba iha asesibilidade”, hateten Jose Reis iha Sede Comite Central FRETILIN (CCF), iha seminariu nasional loron Invasaun 7 Dezembru nudar loron Memoria.

Jose Reis esklarese katak iha Ministeriu Planu no Ordenamentu tenta atu involve ema ho difisiensia iha diskusaun no halo ona kontaktu ho embaixador Australia, hodi husu asesoria no espesilista balun ne’ebe ligadu liu bai ha ema ho difisiensia, hodi ajuda iha planeamentu infrastrutura, ho nune’e ajuda governu hodi investimentu ba seitor ida ne’e.

VIII Governu Konstituisional garante katak OJE 2021 bele aplika ona orsamentu inkluzivu? Ba Neon Metin Vise Primeiru Ministru hatan OJE 2021 bele reprezenta orsamentu inkluzivu hanesan mos iha seitor edukasaun, oinsa mak eskola sira bele iha ona asesibilidade ba estudante difisiente sira, iha kaza de banho jardim nian, “iha kualker dezenvolvimentu infrastrutura bele inklui asesibilidade, prosesu ne’e lao neneik no bao in tenke tau hanoin ba ida ne’e. Ema ho difisiensia sira iha direitu ba kestaun asesbilidade no governu iha kumprimisiu hodi halao ida ne’e”.

Antes ne’e Diretor Ezekutivu ADTL, Cesario da Silva  mos informa ba Neon Metin ho sentiment orgullu tanba Ministeriu Obras Publika (MOP) mos hatoo ona despaxu konaba investimentu bai ha asesibilidade ba iha infrastrutura publiku no komersial hodi asegura no fo asesu ba sidadaun ho difisiensia sira.

Ba ADTL situasaun ida ne’e konsidera nudar susesu ida durante ne’e halo serbisu hamutuk ho parseiru sira hanesan Oxfam.

Ami konsidera susesu hosi advokasia ne’ebe ita halo hamutuk ho parseria sira hanesan Oxfam. Ami rekonnese katak serbisu lubuk ida ne’ebe halo spesifiku, liu-liu bai ha Ministeriu Obras Publika nian no hetan duni despaxu hosi MOP”, hateten Diretor Ezekutivu ADTL, 27/11.

Nia dehan ho despaxu ne’ebe mak fo sai ona liu hosi Jornal da Republika, ADTL iha esperansa boot katak bele asegura nia implementasaun. Hare hosi detallu despaxu ne’e ho nia regras, liu-liu hosi advokasia ne’ebe durante ne’e halo ona, hare mos konaba deliberasaun dezenhu katak nia standarte aplika universal tuir rezolusaun ka dektretu ne’ebe iha.

“Nune’e ita asegura ona atu Ministeriu Obras Publika tau iha konsiderasaun ba iha implementasaun projetu sira, hodi asegura asesibilidade. Ita nia espektativa sei halo monitorizasaun ba implementasaun projetu sira, inkluis ba asesibilidade edifisiu sira, ho alokasuan Orsamentu Jeral Estadu (OJE) importante los hodi asegura partisipasaun ema ho difisiensia iha prosesu dezenvolvimentu”, dehan Cesario

ADTL rasik sei kontinua halo advokasia no aprosimasaun ba ministerium relevante sira , hodi bele asegura labele husik ema ida iha kotuk.

Lia menon ba governante no mempru Parlamentu hotu katak sei ita la asegura dezenvolvimentu inkluzivu, ita la asegura ema ida sei iha kotuk, ita la inklui asuntu difisiensia iha programa sira hotu no ita la aloka orsamentu ba asuntu ema ho difisiensia, makai ta sei la atinji meta hosi objetivu dezenvolvimentu nasional.

Kampanye ne’ebe mak Oxfam ho nia parseiru sira halo iha OJE 2021 mak ho hashtag Sura Ho Hau Iha Orsamentu Jeral Estadu 2021

NO COMMENTS