Home Notisia Timor-Leste Kontinua Oferta Esforsu Hodi Adere Ba OMK

Timor-Leste Kontinua Oferta Esforsu Hodi Adere Ba OMK

0
1029

Membru governu sira hasai foto hamutuk ho Dr. Jose Ramos Horta. [Foto: Media MKAE | 10.08.2021]

Hakerek nain husi Media MKAE

Pais membru Organizasaun Mundial Komérsiu (OMK) realiza reuniaun virtual Grupu Traballu Daruak (Second Working Party Meeting), hodi kontinua ezamina rejime komersiál Timor-Leste, liu husi enkontru ne’ebe halao iha loron 29 Jullu 2021.  Reuniaun virtual ne’ebe prezide husi Embaixadór Rui Macieira husi Portugal.

Liu hosi komunikadu imprensa ne’ebe Neon Metin asesu esplika katak iha enkontru ne’e  eis Prezidente Republika Timor-Leste, Dr. Jose Ramos Horta hateten adezaun ba OMK nu’udar parte integrante husi kompromisu bazea ba ordem no regras.

Informasaun ne’e nia informa ba delegasaun ema nain 81, kompostu husi funsionáriu governu, inklui mos Ministru nain 9 no entidade husi Jenebra

“Timor-Leste  totalmente empeña hodi kumpre prinsípiu, objetivu no regra husi OMK,” sublina Jose Ramos Horta

Iha tempu hanesan Ministru Koordenadór Asuntu Ekonómiku no Xefe Negosiador Adezaun Timor-Leste ba OMK, Eng. Joaquim Amaral, kontinua atualiza konaba serbisu hirak ne’ebé halo tiha ona, depois reuniaun dahuluk Grupu Traballu nian ne’ebe realiza iha Outubru 2020.

“Timor-Leste kontinua hakat ba oin konaba adezaun nee, hodi  dezenvolve no fornese hanoin hirak ne’ebé hato’o husi paiz membru sira inklui Ofertas Asesu ba Merkadu konaba Bens no serbisus nian ne’ebé  distribui tiha ona ba membru Grupu Traballu sira iha Maiu no Juñu tinan nee. Hau mos hakarak  informa ba Grupu  Traballu sira katak Timor-Leste hahu’u ona  halo konsultasaun bilaterais konaba asesu ba merkadu ho  membru interesadu sira bazeia ba ofertas ne’ebe mak hato’o mai ami, ”katak Xefe Negosiador Adezaun Timor Leste ba OMK

Iha hanoin mos husi Adjuntu Diretor-Jeral OMK, Xiangchen Zhang hato’o komentariu positivamente konaba  dedikasaun husi Pais Menus Dezenvolvidu (PMDs) konaba prosesu adezaun ba OMK, maski hasoru  dezafius tanba pandemia.

“Timor-Leste nu’udar pais PMDs  foun  iha prosesu  adezaun nee. Prosesu nee hahu’u iha 2016 no  agora hatudu  velosidade ne’ebe lais. Hau nia rekomendasaun nu’udar eis-negosiador adezaun nian no mos eis-prezidente  Grupu  Traballu  adezaun  PMDs nian  hodi kuntinua  mantein esforsu ho serbisu ne’ebe diak ”, hateten  Xiangchen Zhang .

 Nia hateten sekretariadu  prontu koordena ho  asistênsia téknika  husi nesesidades  PMDs nian  hodi nune’e bele fo resposta ho tempu ne’ebe lais.

Membru  hirak ne’ebe partisipa iha  reuniaun nee halo revizaun konaba negosiasaun bilaterais  asesu merkadu nian no kontinua análize mos  rejime komérsiu eksterna  Timor-Leste nian, bazeia  ba dokumentus ne’ebe hato’o husi Grupo Traballu.  Analize mos  kestoens  lejislativu nian hodi konsidera iha prósima  passu prosesu  adezaun nian.

Embaixador Rui Macieira husi Portugal iha reuniaun ne’e konfirma katak Timor Leste nia  vontade ne’ebe forte hodi sai parte OMK nian, ho mais rapida no  posível, ho nia disponibilidade hodi envolve nu’udar membru atu  define mos iha futuru termu konaba  adezaun nian, hodi  halo mos asoens polítika hirak ne’ebe  nesesáriu.

Vice-Ministro  Komérsiu no Indústria, Domingos Lopes Antunes, akresenta mos  iha ninia konkluzaun konaba  reuniaun nee katak  Timor-Leste kontinua aselera ninia partisipasaun iha prosesu  adezaun nee hodi kontinua buka  asistênsia nesesária  husi parseiru sira.

“Hau fiar katak ami sei tuir   roteiru  adezaun ne’ebe hato’o husi Sekretariadu  OMK nian  haktuir husi planu ne’ebe iha hodi  garante ami nian  vontade tomak  iha  tinan oin mai, maske ho dezafiu globais husi Pandemia  COVID-19 nee ”,deklara Antunes.

Reuniaun Grupu Traballu Daruak ne’ebé fasilita husi Sekretariadu Adezaun Timor Leste ba OMK husi MCAE, halao iha salaun enkontru Ministériu Negósius Estranjeirus no Kooperasaun (MNEK) no hetan partisipasaun másimu husi membru governu sira hanesan Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus, Eng. Joaquim Amaral, Ministru Finansas, Rui Gomes, Ministru Turizmu, Komérsiu no Indústria, José Lucas do Carmo da Silva, Vise-Ministru Komérsiu no Indústria Domingos Lopes Antunes no Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál no Empregu, Alarico do Rosário. Partsipa mos iha reuniaun nee pesoal eminente balun hanesan eis Prezidente Republika Timor Leste, Jose Ramos Horta no eis Primeiru Ministru Timor Leste, Estanislau da Conceição Aleixo Maria da Silva.

Faze tuir mai

Prezidente  Grupu  Traballu konvida pais membru  interesadus sira hodi halo negosiasaun bilaterais konaba asesu  merkadu nian hodi  manifesta sira nian interese antes  fulan ikus setembru nian. Husu mos  Timor-Leste kontinua  atualiza Planu Asaun konaba  Lejislativu nian hodi  submete tradusaun husi projetu  lejislasaun hirak ne’ebe  adoptada husi OMK,  fornese mos Tabela Apoiu  Agrikultura  antes  reuniaun Grupo Traballu tuir mai. Membru sira mos konkorda hodi  eksplora  posibilidade publikasaun

Elementus husi relatório Grupu  Traballu nian” nu’udar passu  progresu ne’ebe feitu iha  prosesu  adezaun nian. Konforme ba disponibilidade konaba dokumentasaun  nian, Grupo  Traballu  bele  realiza  reuniaun faze datoluk iha  inísiu  tinan 2022.

NO COMMENTS