Reportajen Adroaldo ‘Saretukau’
Hodi fo onra ba jornalista Britániku Max Stahl ne’ebé dokumenta video Masakre Santa Cruz iha tinan 1991, Timor-Leste Debating Group (TLDG) sei organiza debate nasionál ba dala-4 entre universitáriu sira ho naran ‘The Max Stahl National Varsity English Debating Championship (TMS-NVEDC), ne’ebé antes ne’e TLDG hanaran ‘Timor-Leste National Varsity English Debating Championship (TL-NVEDC).
Enseramentu Debate Nasional ba dala-3 ne’ebé hala’o iha salaun Ian Martin Infordepe, fundador TLDG Jo Monteiro hateten atu fo onra jornalista Max Stahl ne’ebé husik hela mundu ne’e, no sakrifika nia aan dokumenta vídeo Masakre Santa Cruz, TLDG nia debate tuir mai sei hanaran eventu ba Jornalista Britániku refere.
“Ba sira ne’ebé sei moris no mate ona, fundador TLDG, estrutura no membru sira hotu unanimemente konkorda, atu onra ba tinan ne’e hodi hanaran ba Max Stahl, tanba ne’e hahú tinan oin, eventu ne’e sei bolu ‘The Max Stahl National Varsity English Debating Championship (TMS-NVEDC)”, hateten Fundador Jo iha Salaun Ian Martin hafoin enseramentu Debate Nasional ba dala-3, Sesta, 12/11.
Nia hateten TLDG hanesan plataforma ida ne’ebé bele aprende simpatia, empatia, lideransa, diversidade no inkluzivu. Nia haksolok tanba TLDG inklui ema sira ho sosiedade LGBT, ema ho difisiénsia ne’ebé hola parte mos iha plataforma ida ne’e, iha ne’ebé bele aprende no tulun dezenvolve sira nia personalidade no profisionalizmu.
Iha fatin hanesan Koordenador Voluntáriu United Nation (UN), Mario Ximenes iha nia diskursu hateten, joven sira presiza aproveita no uza oportunidade di’ak hodi aprende liu hosi TLDG, tanba ida ne’e hanesan pasu di’ak ida iha prosesu aprendizajen liu-liu ba joven sira, hanesan mos grupu seluk Dili Model United Nation (DMUN), Timorese Youth Initiative for Development (TYIFD), grupu seluk hanesan Eglish Conversation Course (ECC).
“Imi hatene Masakre Santa Cruz, ho Matebian Max Stahl, hatudu ba rai li’ur, nasaun seluk katak Timor-Leste luta sériu iha ne’e, iha parte ida ne’e liu hosi debate, ita sei hatudu ba nasaun seluk katak ita la menus kapasidade, no la’os de’it ita atu kontribui ba dezenovimentu nasaun Timor-Leste, maibé mos atu kontribui ba iha nível global”, hateten Mario.
Iha fatin hanesan Prezidente TLDG Leónia L. Freitas hateten, TLDG hanesan grupu ida ne’ebé estabelese hosi joven potensial Timor oan sira hodi fo oportunidade ba joven no estudante sira atu hasa’e sira nia kapasidade oi-oin inklui iha debate nian. Nia hateten hafoin partisipa iha TLDG nia debate, nia hahú iha mentalidade di’ak atu ko’alia, bele argumenta ho di’ak no bele koli’a ho durasaun tempu ne’ebé naruk, tulun nia atu hanoin krítiku liu tan.