Reportajen David da Costa Gusmao
Uniaun Europeia Misaun observadór Eleitorál iha Timor-Leste, observa Timor-Leste hala’o eleisaun ida ne’ebé kredivel, no Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE) organizadu di’ak tebes no kompetetiva ba eleisaun prezidensial ho kandidatu na’in 16.
Xefe Observadórór MUE nian, Domènec Ruiz Devesa, dehan Timor-Leste hala’o eleisaun ida ne’ebé kredivel, transparente no pasífiku. Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE) organizadu di’ak tebes ba eleisaun ne’ebé ho kandidatu na’in 16, inklui feto na’in haat. Iha momentu agora, misaun ne’e sei kontinua tuir prosesu apuramentu ne’ebé hala’o hela.
“Ami nia observadór sira hateten katak prosedimentu ba votasaun no kontajen sira la’o tuir dalan ne’ebé transparente no ho garantia sufisiente,” Xefe Observadórór MOE nian Domènec Ruiz Devesa informa liuhosi konferensia imprensa iha Hotel Timor Kolmera, Segunda 21/01.
Misaun ne’e to’o ona iha país hahú iha fulan-Fevereiru nia klaran, atu observa ho forma ida ne’ebé kompletu prosesu eleitorál. Iha loron eleisaun observadór UE hamutuk 40 resin halo observasaun iha estasaun votasaun 174 resin iha munisípiu 12 no Rejiaun Administrativa Espesiál Oecusse-Ambeno.
Nia hateten kandidatu sira bele hala’o eleisaun sein restrisaun no kampaña hala’o ho dame, ho insidente balun de’it. Paktu dame ne’ebé organiza husi Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE) karik kontribui ba ida ne’e. Maske kandidatu sira independente, balu hetan apoiu husi partidu polítiku. Ne’e rezulta iha kompetisaun ne’ebé la hanesan, iha ne’ebé kandidatu balu hetan vantajen finanseiru no estruturál kompara ho kandidatu seluk.
Nune’e iha ambiente media pluralista fornese asesu ba opiniaun politiku oin oin. Misaun ne’e observa katak Rádio-Televisão Timor-Leste (RTTL), fornese tempu tranzmisaun ida ne’ebé gratis no kobertura editoriál ba kandidatu na’in 16 ho dalan neutrál, maibé ninia kobertura ba notísia sira kona-ba kampaña la iha balansu. Metade husi kandidatu sira iha kampaña Facebook ne’ebé signifikativu.
Nia haktuir deklarasaun preliminár husi Misaun observasaun Eleitorál UE nian fó sai molok prosesu eleitorál remata. Sei iha nafatin etapa importante, inklui rezultadu finál no desizaun ba reklamasaun eventual sira, no ekipa husi Uniaun Europeia mantein nafatin iha país atu observa.