
Reportajen Francisco Colo
Ministériu Agrikultura no Pescas (MAP) ho nia ekipa halo koordenasaun ho Prezidente da Republika, ligadu ho atividade MAP nian ba planu ba implementasaun iha Railako, Ermera no planu reabilitasaun kafé.
“Ministru Agrikultura no Peskas (MAP), ho Vise Ministru Agrikultura no Peskas (MAP) no Sekretáriu Estadu Peskas ho ninia ekipa diresaun jerál sira simu konvite atu halo koordenasoes servisu ne’ebé entre ligadu ho Ministériu Agrikultura no Peskas (MAP), ita sita liu ba atividade sira ne’ebé hala’o iha Postu Administrativu Railako Munisípiu Ermera.” Dehan Ministeriu Agrikultor e pescas (MAP), Pedro Reis hafoin remata enkotru ho prezidente iha palasiu prezidensial, aitarak klaran.Dili,29/07.
Iha planu kontinuasaun ba futuru ne’ebé sei mai tan, iha loron 4 sei ba Aileu, Ainaro no mós planu ba atividade sira seluk, ne’ebé ajusta hamutuk ho hanoin Prezidente Repúblika nian ba futuru.
“Atividade liga ba iha reahabilitadaun kafé, orsamentu reatifikativu ne’ebé ministériu propoin, aumesmu tempu hanoin ne’ebé Xefe Estadu nia kona-ba fundu kafé, entaun hanesan ministériu tékniku presija halo liña koordenasaun klean.” Nia realsa
MAP afirma tanba atu implementa ne’e ideia sira mai husi Xefe Estadu, maibé atu implementa ne’e husi ministériu tékniku sira. Fundu ba kafe ida ne’e hanoin ne’ebé di’ak tebes tanba ita nia kafé ne’e ita bele sai kafé na’in, depois ita produs ita kria ita nia fundus, agrikultór kafé kiak nafatin.
“Entaun husi baralla husi merkadu internasionál, entaun ideia ne’ebé mai husi Xefe Estadu ho na’in Primeiru Ministru atu halo fundu kafé, se fundu kafé nia folin tun estadu tenke sosa hotu iha armajenamentu folin di’ak depois estadu sei fó sai.” Nia esplika
Subsidiu refloresta kafé, Ministru hatete infelizmente Ministériu nia programa kona-ba reahabilitasaun kafé la’o hela maibé nia montante la boot, ita hotu hatene tanba orsamentu Ministériu nian la boot.
MAP iha diresaun jerál inklui diresaun jerál Floresta kafé iha ninia ekipa tékniku halo rejubinassun no espresaun ho númeru kiik tuir orsamentu ne’ebé iha. Maibé ita iha esperansa boot katak ba orsamentu reatifikativu pelumenus bele tulun Ministériu ba nia atividade hotu.
Entretantu subsidiu ba kafé, hahú husi Primeiru Governu to’o agora la’o hela maibé nia númeru la boot tanba ita nia totál kafé iha Timor laran hamutuk 5,921 hektares entaun Ministériu orsamentu ne’ebé limita, orsamentu ne’ebé kiik oan ita só halo reahabilitasaun kafé iha 200 hektares.
“Maibé keta haluha ita la’ós servisu ketak, ita servisu ho parseiru dezenvolvimentu sira, setór privadu sira hanesan ACT, CCT sira rasik halo prejubilasaun besik 8 mill resin, ida ne’e mak ajusta hamutuk 5, 921 mill ne’e iha 20 mill hektares ne’ebé ho konsumsi di’ak.” Nia esplika
Ho produsaun 190 kilograma, hektares ne’ebé ho kulit mean maibé sira seluk ne’e nia produsaun kiik, tanba ita laiha forsa ne’ebé atu tesi kafé tuan sira ne’ebé agora daudauk iha.
Iha sorin seluk Mensajen Prezidente Repúblika, Dr. José Ramos Horta se liga ba asuntu Ministériu ninian, sei halo kondisaun di’ak atu la’o ba oin tanba husi Gabinete Prezidente Repúblika sira halo servisu ne’ebé governu ninian hodi atende no responde ba nesesidade ne’ebé karik propoin mai iha Gabinete Prezidente Repúblika.








