Reportajen Silvino Freitas
Ministériu Petróleu no Minerais (MPM) realiza konferénsia nasionál, hodi dezmina progresu no dezafiu ba setór petróleu no minerál nian, nune’e sosiedade hotu bele asesu ba setór petrolíferu no mineral, tanba destinu nasaun nian maioria sei depende ba setór petrolíferu nian.
Ministru Victor Soares hateten konferénsia ne’e halo hodi dezmina informasaun ba progresu sira durante mandatu VIII governu 2018-2023, atu sosiedade tomak hahú husi parseiru dezenvolvimentu sira dosente no estudante sira ne’ebé servisu besik setór refere, nune’e bele informa ba povu tomak tanba riku-soin ne’e ema hotu nian.
“Ita hotu partisipa hodi bele defende hamutuk, maibé karik elite polítika de’it mak halo ninian, sira dehan osan ne’e sira maka goza ita lahatene buat ida, ita halo atu povu hatene tanba seitor ida ne’e povu nian” dehan Victor ba jornalista sira iha salaun Ministériu Finansa Aitarak laran,(14/04).
Nia dehan tan, durante mandatu iha progressu ne’ebé posetivu tebes, tanba objetivu ministériu nian maioria alkansa hotu, iha buat balun ne’ebé seidauk alkansa maibé ministeriu mós halo ona rekomendasaun atu governu foun mai bele fó nia kontinuidade, tanba nasaun nia destinu depende makaas ba seitor petroliu no minerais.
Entretantu iha aprezentasaun progresu Prezidente Autoridade Nasionál Petroleu no Minerais (ANPM), Florentino Fereira dehan, labele haree setór petróleu no minerál ne’e ba tinan ida no rua maibé presiza haree ba tempu naruk, husi ne’e mak bele fó referénsia hodi aprende di’ak liu tan ita nia atinjimentu dezafiu no parte sira ne’ebé fraka no seida’uk hadi’a hodi mellora liu tan.
“Iha tinan 2 ba kotuk ANPM konsege atinje buat barak, atinjimentu sira ne’e mak kontempla iha bloku 16 iha rai-maran no tasi-laran ne’ebé prontu ona atu halo explorasaun hodi deskobre mina no gas hodi prodúz ba ekonomia futuru Timor Leste nian” dehan Florentino hafoin halo aprezentasaun, iha salaun Ministeriu Finansa Aitarak laran, (14/04).
Nia esplika tan ANPM konsege hatuur ona kódigu mineira, ajuda mos ministériu no hatuur empreza estatál mineira no loke area konsensoens bloku explorasaun mineiru no metaliku sira hamutuk 49 iha teritório nasionál, ho atinjimentu sira ne’e bele fó ona esperansa no presiza ema hotu nia kontribuisaun ba area téknika ida ne’e hodi explora no esploitasaun lori ekonomia di’ak ba nasaun, nune’e iha area rai-maran nian asina ona ho TimorGap iha Lospalos, Baucau, Vikeke no Bobonaro aumenta tan rua perfurasaun la’o dadaun ne’e Covalima, Ainaro no Manufahi ne’e hamutuk projetu 8 iha rai-maran, iha tasi-laran ne’e bloku P iha sunrise nia okos kompañia N mak hakarak no bloku R kompaña Santos mak hakarak, tau ho mós projetu 4 sira seluk ne’ebé iha faze esplorasaun hamutuk 6 ho sunrise.