Home EduTek ME La Resolve Problema Professors Kontratadu, Amalia: Ami Sei La Halo Prosesu...

ME La Resolve Problema Professors Kontratadu, Amalia: Ami Sei La Halo Prosesu Aprendizajen

0
3820

Professores Kontratadu 2023, Halo Konferensia Imprensa. [Foto-David | 20.09.2023]

Reportajen David da Costa

Ministerio Edukasaun (ME) maka laiha seriedade atu resolve probelma professores kontratadu 2023 nian, maka professores kontratadu sira sei la halo processo aprendizajem no la apoio realizasaun ezame Nacional no ezame lokal hanesan ezaminador ba estudantes sira iha dia 16-21 de outobro, toʻo hetan  estatuto legal ka proprio nu’udar professor/a.

“Se karik Ministerio Edukasaun la iha seriedade atu resolve probelma am professores sira nian maka ami sei la halo processo aprendizajem no la apoio realizasaun ezame nacional no ezame lokal hanesan ezaminador ba estudantes sira iha dia 16-21 de outobro, toʻo hetan ami nia estatuto legal ka proprio nudar professor/a, tamba ami mos nudar rai ida ne’e nia oan e ami nia inan aman mos terus no mate tamba defende rai ida ne’e, tamba ne’e ami mos iha direito atu asesso ba servisu tuir konstituisaun RDTL ne’ebe mak konsagra onaiha artigu 50,” dehan Porta Voz Professor kontratadu 2023, Amalia Rordrigues Ximenes liuhusi Komunidadu Imprensa iha Jardin 5 de Maiu Kolmera, Tersa 19/09.

Nia haktuir, professores kontratadu hamutuk 1.449 ne’ebe maka kontratu ho Ministeriu Edukasaun iha VIII Governu konstitusional iha fulan abril 2023 liu ba. Lamenta no triste ho deklarasaun  Ministra Edukasaun Dulce de Jesus Soares ne’ebe publika iha pagina Ofisial Facebook Ministeriu Edukasaun  nian iha Tersa 25 jullu 2023, bainhira Ministra ba vista servisu, iha loron 22 jullu 2023, iha eskola EBF Larisula EBC Publika no Katolika Baguia,  iha postu Baguia, Munsipiu Baucau, hateten,  Professores sira ne’ebe asina kontratu iha tinan 2023 laiha kauadru pessoal, maibe Ministeriu iha obrigasaun tomak selu sira tuir kontratu ne’ebe iha no sei la renova fali kontratu ne’ebe ba professores sira.

No Ministra mós dehan tan, Dekreitu Lei nu. 31/2023 la preve statutu ba professores kontratu 2023 nian, Nune’e Ministeriu Edukasaun sei loke falu vaga foun, depois maka professores sira ba hatama aplikasaun hodi tuir teste, hodi resposta ba professorea sira nia perguntas bainhira nia vizita eskola sira iha Baguia.

Nune’e mós iha kinta 14 setembru 2023, Ministra Edukasaun Timor-Leste iha governo da-9 nian deklara momos dala idatan ho lifuan ne’ebe antes ne’e deklaran ona, iha media oline hanesan Smnews, Stlnes, Sapnews no media seluk-seluk tan, iha okaziaun enkontru plano programa no orasamentasaun ba Ministeriu Edukasaun nian ba tinan 2024 no tinan 5 mai iha salaun Delta Nova Comoro.

No iha intrevista ho Media Nasional sira, Ministra deklara katak Ministeriu Edukasaun sei halo ingressu special ba professores kontratatados sira tuir dekreto lei nu.31/2023 ne’ebe entra em vigor iha dia 1 de julho 2023 ba professores sira ne’ebe iha kontratu ho Ministerio Edukasaun minimu kontratu ikus iha fulan Desembro 2022, maibé ba professores voluntario sira ne’ebe assina kontratu ho Ministerio Edukasaun iha fulan abril 2023 Ministeriu sei la konsidera hanesan ouitavu Governo nia tempo Professores kontratados maibé sei selu.

Haree ba delklarasaun Ministrsa Edukasaun Timor-Leste nian ne’ebe mak sita iha leten, nota no hatene momos ona katak professores kontratadu 2023 nian estatutu Ministra sei la extende ou la re-nova tan ona kontratu iha tinan 2024 satan konsidera netik hanesan ba iha regime ingress espcial.

“Professores kontratadu 2023 hamutuk 1.449 feto no mane ho laran triste, ami nia pozisaun no hato’o ami nia lamentasaun ba nain ulun estado Timor-Leste nian liu-liu Ministerio Edukasaun mak professores kontratadu 2023 diskorda no la menta tebes ho Ministra nia deklarasaun iha leten tamba hamosu diskriminasaun entre ami professores kontratadu foun no tuan,” nia hateten.

Sira mos husu ba Ministra Edukasaun atu klarifika ba Professores sira konaba decreto lei nu. 31/2023 artigo hira maka bandu professores kontratadu 2023 la bele tama iha ingresso especial no la preve professores kontratdu nia statuto

“Ami professores kontratadu 2023 diskorda no la menta tebes ho ministra nia deklarasaun ne’ebé hateten ami la tuir kuadru pessoal husi ministerio edukasaun nian maibe realidade ami kompete ba vaga 2111 ne’ebe fo sai husi Ministerio Edukasaun iha tinan 2021/2022 no tuir kriterio e hetan avalisaun husi juri.  Ami diskorda no la menta tebes ho deklarasaun ministra nian ne’ebe hateten ami la tuir dalan legal ka la tuir lei ekuantu ami nia naran publika iha jornal da   republica tuir lei,” sira kritika.

Nune’e mós professores kontratadu 2023 diskorda no la aseita ho hanoin Ministra Edukasaun no Secretario Estado Ensino Secundarioe Tecnico Vocasional ne’ebe atu halo fila fali teste ba professores,se karik halo duni teste diak liu aplika ba professores kontaratadu tuanhotu, la’os ba profissores kontratadu 2023 deit.

“Ami husu ho haraik an ba Ministra ho no Sekretariu Estadu Ensino Secundario Geral no Tecnico vocasional Ministerio Edukasaun ne’ebé mak ami hotu hadomi no estimadu. atu bele resolve ami nia estatuto tamba ami professores kontratadu 2023 molok assina kontratu ho ministerio edukasaun ami hahu tiha ona servisu voluntario tinan naruk. nune e ami husu extende ami nia kontratu no sebele konsidera mos ami professor kontradu 2023 nian ba iha regime ingresso especial tuir spirito husi decreto lei nu.31/2023 ne’ebé mak atu dignifica no valoriza professores sira,” nia sira husu.

Enkuantu sira mós husu ba Ministerio da Edukasaun liu-liu sra.ministra no sekretariu Estadu atu bele aslera pagamentu ba Profisiores sira nia salario tamba durante fulan 9 atu ba fulan 10 ona Professores seidauk simu sira nia direitu. Mesmu halo ona   dever nu’udar  manorin nain iha eskola.

NO COMMENTS