
Reportajen Joselina dos Santos
Governu Timor-Leste liuhusi Ministériu Saúde (MS) apresiasaun ba Governu Xina no Fundu Nasoins Unidas ba Labarik (UNICEF), ne’ebe lansa ona projetu “Asistensia Emerjensia ba labarik sira hodi hatálan ba inundasaun no COVID-19 iha Timor- Leste,” hodi tulun komunidade liu-liu inan isin-rua labarik no ema vulneravel sira bainhira akontese inundasaun no hamenus impaktu husi akontesimentu klimátiku sira iha futuru.
Hafoin lansamentu, Diretora Jerál Kuidadu Saúde Primária, (DJKSP), Elisabeth Leto Mau, hateten, Ministeriu Saúdé agradese ba UNICEF iha Timor-Leste nomos Embaixada China ne’ebe suporta Ministeriu Saúde liu-liu iha área malnutrisaun no Sanitansia. Espera katak ho apoiu ida ne’e Ministeriu Saúde bele hala’o programa sira nomos atinje indikadores ne’ebe iha politika estratejiku Ministeiru Saúde nian.
Iha fatin hanesan, Reprezentante UNICEF iha Timor-Leste, Bilal Aurang Zeb Durrani,dehan, UNICEF sei servisu hamutuk ho Governu Timor-Leste hodi responde ba nesesidade urjente sira labarik no família sira-nian iha área bee no saneamentu, nutrisaun no edukasaun. Ho apoiu fulan 18 husi Governu Xina, UNICEF sei kontinua fó apoiu ba Governu Timor-Leste hodi responde ba efeitu inundasaun nian, no mós fó apoiu ba komunidade sira atu rekupera no reziliente liu ba dezastre sira iha futuru.
“Munisipiu Dili Ainaro, Ermera no Baucau, sei kobre labarik na’in 83.000 ho servisu nutrisaun ne’ebé kritiku no feto isin-rua na’in 34.000 sei hetan apoiu ho servisu konsellu kona-ba nutrisaun no fó susu. Apoiu ba asesu ba bee, saneamentu no ijiene (BESI), ema nain 10,000 (uma-kain 2.000) husi munisipiu hirak-ne’e sei hetan servisu BESI ne’ebe di’ak liu. Iha edukasaun, projetu ne’e sei kobre labarik na’in 24.449 ne’ebé sei hetan benefisiu husi ambiente eskola ne’ebé di’ak liu iha eskola 34 iha Dili, Baucau, Lautem, Liquiça no Manufahi”, dehan Reprezentante Pais UNICEF iha Timor-Leste, Bilal Aurang Zeb Durrani iha Salaun UNICEF Koffi Annan kaicoli, Segunda 19/02.
Nia haktuir, Rrekoperasaun hafoin inundasaun, presiza resposta ba tempu naruk tanba komunidade sira ne’ebé afetadu hasoru ona vulnerabilidade oin-oin iha saúde, nutrisaun, edukasaun, bee no saneamentu, inundasaun akontese, UNICEF apresia apoiu ne’e husi Governu Xina, ne’ebé sei kontribui atu harii fila-fali servisu sosial báziku ba labarik no familia sira, no mós apoia estabelesimentu mekanizmu redusaun risku dezastre nian sira hodi hamenus impaktu husi akontesimentu klimátiku sira iha futuru.
“Nasaun barak iha rejiaun Azia Leste no Pasifiku, inklui Timor-Leste, hasoru perigu no xoke klimátiku no ambiental oioin, hanesan udan boot no inundasaun. Ida-ne’e hamosu risku ba labarik sira-nia moris no sira-nia familia. Iha ambitu Fundu Global Dezenvolvimentu no Kooperasaun Sul-Sul nian, Governu Xina suporta hela edifisiu UNICEF iha Timor-Leste no Laos hodi fó asisténsia salvasaun moris ba labarik no familia sira ne’ebé afetadu husi emerjénsia sira ne’ebé kauza husi klima, hanesan inundasaun,” nia esplika.








