Home Notisia Merkadu Foun Hali-Mesak Seidauk Utiliza Hetan Ona Estragus, Difikulta Komunidade Fa’an Produtu...

Merkadu Foun Hali-Mesak Seidauk Utiliza Hetan Ona Estragus, Difikulta Komunidade Fa’an Produtu Lokál

1420
0
Merkadu foun Hali-Mesak iha Suku Odomau, Postu Administrativu Maliana, Munisípiu Bobonaro kondisaun aat. [Foto: Adro | 02.09.2023]

Reportajen Adroaldo “Saretukau”

Merkadu foun Hali-Mesak iha Suku Odomau, Postu Administrativu Maliana, Munisípiu Bobonaro, hafoin inagurasaun hetan kedas estragus hosi rai halai iha tinan 2022, difikulta komunidade fa’an sira nia produtu lokal no animal sira, nune’e obriga sira tenki ba to’o merkadu Munisipal iha Postu Maliana.

Xefe Suku Odomau, Postu Administrativu Maliana, Silirio Moniz Rio-Bere, hato’o katak ezisténsia merkadu Hali-Mesak ne’e estabelese hosi Organizasaun Care, hafoin ne’e abandona tanba kondisaun la permite hodi komunidade sira halo aktividade negósiu, nune’e ho apoiu joven sira nian hodi hadi’a atu bele utiliza merkadu refere.

Nia hatutan, iha faze primeiru sira husu apoiu hosi Insituto Gestão de Equipamentos hodi halo ateru, no koperasaun komunidade negosiante balu hodi estabelese kios iha kuarte kuaze sanulu (10) iha merkadu foun Hali-Mesak ne’ebé hetan inagurasaun hosi Primeiru Ministru Taur Matan ruak iha momentu ne’ebá, maibé hafoin ne’e la konsege utiliza tanba hetan tiha estragus.

“Atu hahú tama ba nia funsionamentu tempu udan, komu konstrusaun ne’e ita nia komunidade nia inisiativa halo, ateru ne’e mos ita husu apoiu emerjénsia, kondisaun balu la konsege rejolve liu-liu ba iha bee ninia halai fatin, tanba ida ne’e mak iha tempu udan, bee la halai tuir nia fatin, kanu ne’ebé mak iha afeta direita ba iha konstrusaun ne’ebé mak ita halo hodi rezulta rai halai to’o fatin ne’ebé ita ho komunidade sira halo konsege hetan estragus.” Dehan Xefe Suku Odomau, Silio ba Neon Metin iha Maliana, 26/08.

“Fatin ne’ebá seidauk uza, foin iha planu preparasaun kondisaun atu funsiona ba merkadu foun ne’e. provizoriamente ita nia komunidade fa’an ninia produtu sira ne’e tenki mai merkadu kapital Maliana, tanba iha ne’eba, ita haree realmente kondisaun realmente grave tebes atu halo aktividade negósiu” nia hatutan.

Hafoin lansa merkadu Hali-Mesak entre fulan haat ba lima iha tinan 2022, direitamente hetan estragus hosi dezastre naturais. Tuir planu sira sei marka loron ba merkadu Hali-Mesak hodi halo aktividade negósiu entre negosiante sira iha Postu Maliana, atu nune’e movimentu negosiante sira bele kobre merkadu sira mak antes ne’e la’o ona.

“Tuir ita nia planu regularmente komunidade ne’ebé hakarak fa’an ne’e kada loron, mais ita sei kordena ho parte postu, oinsá mak ita determina atu nune’e, tempu ne’e labele soke malu ho fatin seluk ne’ebé mak anteriormente la’o tiha ona. Objetivu ida ne’e atu satan movimetu komunidade Postu tolu, Cailaco, Raiheu, Atudara, Maliana, Odomau, inklui parte Bobonaro, atu nune’e labele mai liu Maliana. Produtu ne’ebé ita haree iha áre fatin tolu ne’e modo fresku, lis, kamí, kafé parte Lolotoe, ida ne’e ita tau ona hanoin para atu para de’it iha Hali Mesak, fore-rai, fehuk, ai-farina, inklui animal sira ne’ebé ita nia komunidade sira hakiak.”

Suku Odomaun iha Aldeia haat mak Ana-Hun, Rokon, Rai-Maten no Genuhan ho Uma-kain 964, total populasaun ema na’in 4056.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here