Reportajen Umbelina dos Reis & Filomena da Conceição
Eis negosiante no vizitante jardin Largo Lecidere lamenta ho desizaun governu, hodi muda negosiante sira ba merkadu Manleu, ikus mai Jardin refere nakonu ho ai-tahan no lixu. Negosiante sira mos sente triste tanba muda sira ba merkadu Manleu, sira ladun hetan rendime hanesan uluk.
Tita do Rosario, hanesan vizitante ida ba Jardin largo Lecidere nian haktuir, sente triste tanba halo komparasaun ba largo Lecidere entre uluk no agora iha diferensia boot, tanba ida uluk ne’e ita tur sente fatin mos no saudavel, maske negosiante barak mai fa’an sasan iha ne’e maibé depois de governu muda sai negosiante sira ne’e durante loron hira nia laran fatin ne’e nakonu fali ho ai-tahan maran no nakonu ho lixu hanesan aqua mamuk, plasitiku no lixu seluk ne’ebé soe la tuir nia fatin.
“Nu’udar vizitante ida sente preokupadu tebes ba aktu sira ne’ebé governu ida ne’e halo, tanba sira mai ho forsa no polisia sira hodi duni povu ki’ik sira ne’ebé buka moris iha fatin ida ne’e maibé depois sira hasai negosiante sira, fatin jardin ida ne’e sai fali fatin lixeira ne’ebé nakonu ho ai-tahan maran”, dehan Tita iha Jardin Largo Lecidere, 02/09.
Ita hotu hatene katak atu dezenvolve nasaun ida presiza ema hotu nia kontribuisaun, maibé governu nia planu ne’ebé muda ona negosiante hosi fatin ida ne’e mos di’ak ona, maibé ita la satifaz mak muda sai tiha sira husik fatin ne’e abandonu no ita konsidera fatin ida ne’e sai fali balada fuik nia fatin.
Nia rekomensaun ba ukun na’in sira katak, banhira planu ona atu hasai povu ki’ik sira hosi sira nia hela fatin ka sira nia negosiu fatin tenki kria fatin dignu ba sira, ka fasilita sira ho di’ak, se lae liberdade Ida ne’e la vale iha povu ki’ak no mukit sira nia moris lor-loron, tnba nasaun viziñu sira bele dehan Timor ukun-aan ona, maibé povu ki’ik sira kontinua la hetan benefisiu hosi ukun-aan ida ne’e.
Iha fatin hanesan eis negosiante Largo Lecidere, Maria Ximenes haktuir mos katak, sente triste tanba fatin ne’ebé uluk sira hala’o negosiu ba sai fali fatin lixeiru, tanba tuir nia durante sira halo negosiu iha fatin refere sira sempre hamos fatin ne’e, maibé depois de governu muda sai sira, nia sempre leba ninia sasan hanesan sigaru, kafé ABC moca no termus hodi lori la’o mak fa’an no nia sempre la’o kona jardin refere maibé fatin ne’e sai fali fatin lixeira, nia haree sente triste.
“Ha’u nu’udar negosiante ida ne’ebé uluk fa’an sasan iha jardin ne’e, maibé ikus boot sira haruka ami sai no muda ba Manleu, maibé sira la prepara fatin ne’ebé di’ak ba ami no haruka ami rasik mak hola kalen no ai mak halo rasik uma oan no fa’an sasan, entaun ha’u osan laiha tanba ne’e seidauk bele halo uma, nune’e ha’u deside fa’an sasan lori la’o sai hosi uma no fa’an ba ema ne’ebé vizita jardin sira hanesan Motael, Largo, no jardin 5 de Maio no sempre kona hosi fatin ida ne’e maibé fatin ne’e lixu mak nakonu fali”.
Momentu ne’e sira mai ho Polisia no Forsa hodi hasai ami nia sasan, tau iha kareta no lori ami ba merkadu Manleu no fatin ba ami la dun di’ak tanba sira haruka ami rasik mak hola sasan hodi halo fatin negosiu tanba ne’e mak iha balun ne’ebé osan iha sira halo ona, maibé balun seidauk halo tanba osan seidauk iha.
Nune’e mos, negosiante Largo Lecidere, Lidia Izabel Da Silva hateten, foun-foun sira fa’an sasan iha jardin Largo Lecidere ne’e fatin mos tanba negosiante barak mak fa’an sasan entaun sempre dasa ai-tahan maran no soe lixu iha nia fatin, maibé nonu governu haruka husik fatin no abandona entaun jardin ne’e nakonu ho lixu.
“Uluk ami fa’an sasan iha jardin ne’e vizitante no estudante sira mai tuur barak hodi hemu kafe, maibé agora jardin Largo Lecidere nakfilak sai hanesan ai-laran fuik.” Dehan negosiante Lidia Izabel da Silva ba Neon Metin, segunda-feira, 02/09.
Governu haruka ba fa’an fali iha merkadu Manleu maibé fatin kloot loron ida ema nunka hola 0.5 Cent, entaun hakarak ka lakohi tenki tau sasan leba tun sae iha jardin sira ne’e para loron ida hetan netik osan rahun hodi sustenta ba moris loro-loron no haree ba labarik sira nia presiza.
Ita haree Governu hamos sidade Dili la ho transparensia tanba ita hare sira hamoos fatin-fatin ne’ebé besik ema boot sira ne’e de’it. Maibé área besik mai komunidade ne’e abandona no nakonu ho lixu.
