Reportajen Umbelina dos Reis
Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu (SEJD), Abrao Saldanha Nokosiku hato’o atinjimentu servisu iha tinan 2021 hafoin simu mandatu hanesan membru Governu ba programa espansaun sentru juventude, festival joven kriadores, emprendedorizmu sosial nomos iha área desportu inklui reativasaun Grupu Arte Marsiais (GAM).
Nokosiku hatete vizaun SEJD nia mak ba sietor juventude mak foinsa’e milenial forsa kreativa, oinsa koñese joven sira nia potensialidade ba dezenvolvimentu nasaun. Sekretáriu Estadu Abrão hatete ho vizaun ida ne’e bele dezenvolve iha área oi-oin, primeira atividade ne’ebé halo mak expansaun sentru juventude hodi halo asesment ida ba sentru juventude 14 iha Timor laran tomak.
“Tinan kotuk ita ajuda organizasaun hamutuk 22, inklui Sentru Juventude sira, lori informasaun ba joven sira iha munisípiu, iha formasaun edukasaun sívika oinsá mak ajuda joven sira iha kompeténsia iha mehi ba sira nia aan, iha tempu COVID fahe informasaun ba COVID liga ba komunidade no teritóriu Timor laran tomak,” dehan Abrão.
Nia hatutan iha área juventude mos tinan kotuk realiza Festival Joven Kriadores, nia dehan joven sira nia potensialidade presija explora, fo espasu ba sira ne’ebé poténsia hirak ne’e realiza iha rejiaun tolu, Ainaro, Likisa no Baucau ho partisipantes mais de 300 ital, “Joven Kriadores ne’ebé mak iha kriatividade oi-oin bele kontribui ba ita nia ekonomia.”
Governante ne’e hatete iha ámbitu ida iha ekonomia rejilenti intruduz programa ida emprendedorizmu sosial ba joven sira iha suku atu dudu joven sira iha suku hanoin konabá oportunidade vida, la’os de’it servisu iha esktritóriu maibé iha mos kampu, nia dehan ita konsege apoiu kreativu grupu sira ne’ebé mak servisu iha área agrikultura no peskas, turizmu, kuidadu ambientais no negósiu de vida.
Grupu hamutuk 358 iha suku 282 ne’ebé atinji mais 500 ital benefisiáriu joven sira nebe mak direitamente asesu ba fundu ida ne’e. Papel importante mak joven sira eleitu iha suku ita prepara sira no dinamiza di’ak liu tan iha suku, oinsá mak bele kanaliza joven sira iha baze mai sentral no forma ema 500 resin eleitu iha suku nian.
Iha área desportu nian Sekretáriu Abrão hatete investimentu hahú viajen iha baze no tinan kotuk konsege forma formadores árbitu modera, atletismu ho Volly iha munisípiu 7, kada postu administrativu ema na’in 5. Nia hatutan SEJD istimula mos atividade desportu komunitáriu tinan kotuk ne’ebé realiza iha Timor Laran tomak.
Iha área alta Kompetisaun tinan ida liu ba, ita nia organizasaun ambrela sira CDTL, Comite Olímpiku, oinsá mak bele kontinua nafatin atividade dezemvolvimentu Liga Futebol Timorense ne’ebé mak ita tranzisiona iha époka liu ba hosi liga Amadora, tinan ida ne’e ita tama ba Semi Profesional, Sekretáriu Estadu Abrão tenik agora da-dauk SEJD, prepara hela atleta ho oficial hamutuk na’in 54 Prepara ba Partisipa iha Asean Games.
Nia salienta, ita mos iha servisu ida komplikadu ba Arte Marsiais ne’ebé ita konsege reativa fila-fali sira ne’ebé mak tinan hirak liu ba taka tiha hanesan IKS, KORK, PSHT, iha ne’ebé KORK no PSHT mak hetan ona sertifikadu legal hodi loke aktividade arte marsiais nian no IKS mos oras ne’e da-dauk kompleta sira nia rekezitus no fulan ida ne’e diresaun notariadu bele publika ona sira nia sertidaun.









