Reportajen Joselina dos Santos, Joanina Casemiro
Afeta hosi inundasaun iha loron 4 Abril, halo ema barak moris iha susar nia laran tanba lakon uma, sasan no vida.
Neon Metin halo visita centru evakuasaun eskola 4 Setembru Balide, hodi hare besik situasaun maluk afetadu sira ne’ebe sei hela iha ne’eba, tanba sira nia hela fatin sedauk hadia. Oinsa ho situasaun inan feton sira, liu-liu inan isin rua nia kondisaun ne’ebe sira hasoru durante fulan ida resin sei hela iha centru evakuasaun? Fulan ida resin sira sei nafatin hela iha fatin refere.
Komunidade afetdu Tereziha dos Santos nudar inan isin rua to’o ohin loron sedauk bele ba uma, tanba nia uma rai taka no halo uma aat hotu. Nia sente la seguru ho kondisaun ne’ebe hasoru iha centru evakuasaun.
Nia konfesa katak iha kalan boot bainhira hakarak ba haris fatin tenke lao tun eskada hosi andar leten, hodi lao tun ba kraik, tanba laiha dalan seluk
“Ami mos haris de’it iha liur, haris iha laran labele tanba bee laiha no dook, no mos ema barak tanba ne’e hakarak ka lakohi ami tenki iha obrigatoriu ho pasiensia halo tuir,” dehan Terezinha ba Neon Metin iha 04 de Setembru 17/05.
Terezinha haktuir, fatin refuziadus ne’e la satisfas ba sira nia saude, tanba hanesan inan isin rua la merese para hela iha fatin ne’e, tanba fo sei impaktu negativu nia saude, nia oan sira sei ki’ik ou bele hetan moras, no fo mos risku ba bebe iha kabun laran, “hau la hatene atu halo saida se bainhira hau partus”.
Iha fatin hanesan, Koordenadora Francisca da Silva ba Neon Metin hateten katak iha centru evakuasaun ne’e inan isin rua hamutuk nain 5, maibe ida mak partus ona, no sei iha hospital no nain ha’at mak seidauk partus no iha ne’e iha mos labarik ho difisiensia nain rua.
“Haris fatin ne’e ami uza ba soe be’e kiik ho bo’ot de’it, maibe atu haris ne’e la bele entaun ba ami haris iha bee-matan umum iha eskola nian, depois ami haris iha liur de’it,” dehan Koordenadora Francisca
Nia dehan faris fatin ne’e la seguru ba inan isin rua sira, tanba sira la’o do’ok no mos ba alin defisiente sira ne’e la seguru. Ho problema ida ne’e nia sempre hato’o ba media sira maibe to’o agora seidauk hetan reponde.
“Ho problema ida ne’e mak ami haris ne’e tenki hatene a’an de’it, tanba ita hatene katak haris fatin ida ne’e eskola nian. Iha ne’e bee-matan rua entaun ida ami uza hodi tein, han no ida seluk ami uza hodi haris no fase roupa, tanba be’e ten ou bee mean lo’os, entaun ami uza hodi haris de’it”, tenik Francisca.
Uma kain hamutuk 60 to’o agora sei hela nafatin iha centru evakuasaun eskola 4 de Setembru Balide, sedauk bele fila ba sira nian hela fatin, tanba sira nia uma kuaze rai taka no bee moos laiha.
