Reportajen Joselina dos Reis
Relasiona ho Krize Mudansa Kliematika ne’ebé fó impaktu ba sosiedade nia vida, Oxfam Timor-Leste husu ba governu tenke servisu hamutuk ho autoridade sira iha munisipiu sira, komunidade, sosiedade sivil no joven kreativu sira ne’ebé servisu ba asuntu ambiental atu modifika forsa hodi luta kontra hasoru krize mudansa klimatika no problema ambiental ne’ebé akontese iha Timor-Leste.
Reprezentante Oxfam Timor-Leste, Adilson da Costa Junior, hateten, Oxfam nu’udar Organizasan Internasional ne’ebé besik tinan 20 ona prezensa iha Timor-Leste servisu hamutuk ho parseiru oin-oin iha nivel komunidade no oragnizasaun APFTL liuhosi Projetu Finansiamentu Klimatika hodi organiza eventu marsa ambiental, tanba ne’e mós parte ida husi loron juventude nasional 12 novembru nian.
“Eventu ohin ne’e ita hanoin katak joven no foinsa’e sira ne’ebé luta ba independensia iha tinan 30 resin liu ba ne’ebé sakrifika aan ba povu ida ne’e nia libertasaun. Entaun joven iha faze ukun rasik-aan ne’e tenke kontribui ba dezenvolvimentu liuhosi sira-nia kreatividade, entuan governu tenke fó apoiu nafatin ideia joven sira-nian”, dehan, Reprezenta Oxfam Adilson da Costa Junior, iha Jadin Largo Licidere, kinta 09/10.
Nia dehan, Iha marsa ambiental ohin ne’e APFTL servisu hamutuk ho Oxfam hodi kontinua halo advokasia no dezamina informasaun kona-ba importansia husi impaktu mudansa klimatika ba ema nia moris, balada fuik nomós ba ambente. Tanba mudansa klimatika ne’e sai problema ne’ebé kritiku tebes iha problema mundial nia liu-liu ba nasaun kiik sira hanesan Timor-Leste iha ilha fasifika.
“Dalabarak ita mak hetan afeitu boot liuhusi krize klimatika ne’ebé akontese, entaun Oxfam nia intervensaun ne’e servisu hamutuk parseiru organizasaun sosiedade sivil sira atu asegura ita nia sosiedade ka komunidade feto ema ho defisiensia ne’ebé hela iha área rural bele autoriza rekursu ne’ebé sira iha hodi hasoru krize mudansa klimatika iha rai laran”, Nia salenta.
Oxfam Servisu hamutuk ho organizasaun ne’ebe Servisu ba asuntu ambiente, hanesan dadaun ne’e Permatil halo iha munisipiu oin-oin kona-ba konservasaun bee, ne’e hanesan matenek lokal ne’ebé iha hodi koko atu kontinua esplora liuhosi kamada joven sira no sosiedade ne’ebé foti pápel servisu hamutuk ba ida ne’e atu kontinua melhora konserva bee matan sira ne’ebé tinan naruk maran, maibe tanba halo ona konservasaun entaun bee matan sira ne’e konsege iha fali.
“Entaun ida ne’e bele fasilita fali agrikultór sira bele halo atividade agrikultura nian nomós asegura feto sira ne’ebé lao dook kuru bee, tanba fó risku ba sira-nia vida. Eventu ida ne’e importante tebes tanba ne’e tenke kontinua beik-beik, atu ema hotu konsiente katak problema krize klimatika ne’e fó impaktu ba ema nia moris,” nia esplika.
