
Reportajen Joanina Casamiro
Sekretária Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), realiza seremónia despedida no asina deklarasaun ho familia traballadór Timoroan na’in 73 atu ba servisu iha Australia iha area Agrikultura. No SEFOPE husu mos ba traballadór sira labele sai husi sistema nomos labele halo problema iha ema nia nasaun, tenke kumpri komprimisiu ne’ebé maka asina ona.
Diretór Jerál Sekretariu Estadu Koperativu (SEKoop), Olderico Lopes, hateten, objetivu husi atividade ohin ne’e halo despedida ba traballadór sira hamutuk 74, maibé ida mate horseik entaun hela de’it 73, husi Total ne’e foun 1 no tuan hamutuk 72, Feto nain 18 no mane nain 56, sira ne’e sei ba servisu iha Australia iha área agrikultur nian hotu kedas.
“Ami nafatin husu ba traballador sira atu mantein ho servisu no regras ne’ebé ohin sira rasik le’e kumprimisu ida entre sira. Bainhira servisu iha ema nia rain la bele koko atu halai ses husi sistema nune’e la bele prejudika ita nia maluk sira ne’ebé dadaun ne’e hein hela ka tuir hela prosesu teste atu ba servisu iha Australia. Husu ba sira atu la bele ses husi sistema sira ne’e maioria servisu iha Agrikultur tanba sira ho tempu badak hanesan fulan 6 ka 9 de’it ne’ebé hotu iha Agrikultur de’it” Dehan Diretór Jerál da SEkoop, Olderico iha salaun SEFOPE Kaicoli, kuarta 24/04.
Nia informa Entre trablladór sira ne’e feto hamutuk sanulu resin walu (18), mane hamutuk lima nulu resin neen (56) mak ohin husik sira atu ba servisu iha Australia. Sira servisu la to’o tinan, sira iha fulan 6 ka 9 de’it depois hotu sira tenke fila fali mai iha timor durante fulan neen to’o tinan ida mak bele tama fali iha programa ida kliente ne’e.
“Programa ne’e ita lansa ona programa ita bolu familia akompaña ne’e hetan aseitasaun ka korkordansia entre governu Australia ho Timor. Tanba ne’e ita lansa iha fulan janeiru katak ema ne’ebé servisu ho tempu naruk hanesan tinan tolu ba leet bele aplika ba programa familia akompña aplika signifika entre traballador ho patraun ka empregador mak ko’alia ba malu se patraun hatan katak traballador ida ne’e lori nia familia entaun patraun mak sei prense formulariu se aplika sistema ida ne’e ba iha governu Australia”, nia esplika.
Kuandu aseita mak traballador ida ne’e bele lori nia familia durante nia servisu iha ne’eba se karik tinan lolu entaun tinan tolu laos atu sai sidadaun Australia. Programa ne’e agora aplika hela maibé seidauk lori ba ne’eba tanba sei iha prosesu nia laran, tanba foin loke maibe program ne’e loke ba nasaun hotu-hotu ne’ebé haruka nia traballador ba servisu iha Australia la’os ba Timor de’it.
Iha fatin hanesan traballador Jenita da Conceção dos Santos haktuir, nia agradese ba oportunidade sira nomos ba ekipa ne’ebé durante ne’e esforsu hodi hetan oportunidade ba servisu iha Australia.
“Husu ba kolega sira katak sai ba rai liur ne’e la’os representa ita nia a’an de’it, maibé lori mos nasaun nia dignidade ita nia dignidade sei la bo’ot liu nasaun nia dignidade tanba ne’e tenke tau iha kakutak,” tenik nia.








