Home Notisia PR Ramos-Horta Hatete Nia Vizita Lori Mensajen Dame, Rekonsiliasaun, Fraternidade Umana no...

PR Ramos-Horta Hatete Nia Vizita Lori Mensajen Dame, Rekonsiliasaun, Fraternidade Umana no Esperansa

287
0
Papa Francisco ho PR Ramos Horta (Foto: Media PR)

Reportajen David da Costa

Prezidente Repúblika (PR) José Ramos-Horta, hato’o agradesimentu ba Sua Santidade Amu-Papa Francisco ne’ebe maka hala’o vizita mai iha rai Timor-Leste hodi fó bensaun ba Rai Timor-Leste ida ne’e no lori mensajen dame, rekonsiliasaun, fraternidade umana no esperansa.

Prezidente Repúblika (PR) José Ramos-Horta, hateten, ohin  simu Sua Santidade, Amu-Papa Francisco, iha vizita istórika ida ne’ebé realiza iha tinan partikularmente signifikativu ba povu Timor-Leste nasaun Timor,  bainhira Timor selebra akontesimentu notável importante oioin ne’ebé marka trajetória Timor-Leste nian.

Órgaun soberania hotu-hotu, autoridade nasionál, instituisaun relijioza, organizasaun sosiedade sivíl, leigu no Timoroan no ema estranjeiru ho fiar no prátika relijioza hotu-hotu hamutuk hodi simu Sua Santidade ho venerasaun.

“Ita hato’o agradesimentu ba Santu Padre ne’ebé hala’o vizita ida-ne’e, fó-bensan ba ita-nia rai ho nia prezensa. Ita husu ba Maromak atu rona nafatin ita-nia orasaun, haraik saúde diak ba Santu Padre atu nune’e nia bele inspira no lori nafatin umanidade iha dalan dame no fraternidade umana nian,” Dehan Prezidente Repúblika José Ramos-Horta iha komunikadu Imprensa ne’ebe Neon-Metin asesu husi Palásiu Prezidensiál Bairu-Pite, Segunda 9/09.

Nia haktuir, Parlamentu Nasionál vota ho unanimidade hodi adota Deklarasaun Kona-ba Fraternidade Umana, Dokumentu Orientadór ba Umanidade tomak, ko-autór husi Sua Santidade Papa Francisco no Prof. Dr. Ahmad Tayyeb Imã Boot Al-Azhar Cairo nian, asina ho solene iha loron 4 fulan-fevereiru tinan 2019, iha Abu Dhabi, durante Sua Santidade nia vizita istóriku ba Península Arábika

“Enkuantu, ami-nia Governu aprova ona Dekretu-Lei No 32/2024, loron 6 fulan-setembru, ne’ebé aprova Kurríkulu Báziku Nasionál ba Siklu Datoluk Ensinu Báziku nian, hodi introdús dixiplina “Fraternidade Umana, Morál no Étika” ne’ebé inspira husi hanorin sira husi Sua Santidade Papa Francisco no Grande lmã Al-Azhar Cairo nian, Prof. Dr. Ahmad Tayyeb, ba promosaun dame mundiál no konvivénsia armonioza iha ambiente ida ho diversidade sosiál,” nia esplika.

Xefe estadu mós  hato’o ninia apresiasaun kle’an ba Sua Eminénsia Kardeál Dom Virgílio do Carmo da Silva, SDB, Arsebispu Metropolitanu Díli, Bispu sira Konferénsia Episkopál Timorense (CET), Sua Exelénsia Reverendíssima Monseñor Marco Sprizzi, Enkarregadu Negósiu ba Nunsiatura Apostólika no membru tomak dioseze sira nian relijiozu, leigu no fiar-na’in sira, tanba sira nia serbisu maka’as, dedikasaun, espíritu misaun no sakrifísiu ne’ebé la hatene kolen.

Apresiasaun ne’e hato’o mós ba membru Governu tomak, ne’ebé lidera husi  Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé servisu ekipa no koordenasaun ho reprezentante Igreja Katólika no Sosiedade Sivíl Timoroan nian, permite halo misaun importante ida ne’e sai realidade ne’ebé halibur ema hotu. Liafuan espesiál ida ba família sira, liuliu joven sira, feto no mane, labarik no foin-sa’e sira, atu partisipa ativamente iha eventu oioin ho dignu, respeitu no ezemplár.

“Sua Santidade nia vizita mosu iha tempu krusiál ba ita-nia futuru koletivu, la’ós de’it iha ita-nia rain, maibé mós iha nivel globál. ida-ne’e lori mensajen dame, rekonsiliasaun, fraternidade umana no esperansa, ne’ebé nesesáriu tebes iha mundu ida nakonu ho problema barak liután ne’ebé fuan malirin troka ona diálogu no dame,” Tenik Xefe Estadu.

 Nia Espera katak Sua Santidade nia mensajen kona iha umanidade nia fuan, liuliu lider mundiál no rejionál, ne’ebé iha responsabilidade boot ba  Timor-Leste nian seguransa komún.

“Ita nia esperansa aliña ho vítima sira hosi konflitu armadu iha mundu tomak, Ukránia, palestina, Sudaun, lémen, Síria, Kongo, ka iha ita nia rejiaun, liuliu iha Myanmar no Península Koreana Ita reza atu ostilidade sira remata no fila-fali ba dame, hodi hafoun fiar feto, labarik, katuas-ferik no ema sira ne’ebé vulneravel liu, sira ne’ebé terus liu hasoru dezarmonia global,” nia informa.

Tanba Timor-Leste mós luta hasoru pobreza multidimensionál, hamlaha no inseguransa ai-han, malnutrisaun inan no oan, violénsia ho tipu saida de’it, forma oioin eskluzaun sosiál no marjinalizasaun nian. Kosok-oan, labarik no joven sira iha direitu ba mundu ida ne’ebé diak liu, fatin ne’ebé sira bele dezenvolve sira-nia potensiál, iha ambiente família ne’ebé hakmatek, dignu no ekilibradu.

“Ho hanorin sira husi Sua Santidade, Amu-Papa Francisco, ita sei hetan inspirasaun atu harii uma komún ida tolerante no pasífiku liután, inkluzivu no fraternu. Ita-boot nia liafuan matenek no kompaixaun ne’ebé fó naroman sei orienta no hametin ami iha ami nia jornada,” Nia konklui.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here