Reportajen Zevonia Vieira
Embaixador Rui Macieira, sei halo audiénsia ho Órgaun Soberanu Timor-Leste nian no Membru Governu balun. Nune’e iha loron daruak sei halo abertura konferensia Nivél Altu ba Adezaun Timor-Leste ba OMK/ASEAN iha loron 12 Jullu, 2022.
Organizasaun Mundial Komérsiu (OMK) únika organizasaun internasional hodi regula atividade komérsiu internasional ne’ebe harii iha tinan 1995. Ho objetivu haktuir husi akordu OMK nian maka hodi fo protesaun ba bens no serbisu sira hanesan atividade esportasaun no importasaun sira. Iha sorin seluk, prinsípiu fundamentu konaba kriasaun OMK maka garante“Prinsípiu husi nasaun Mais Favoresidu” ( Most-Favored-Nation principle” (MFN) ho tratamentu naun diskriminasaun entre países membru sira ho kompromisu konaba transparénsia husi atividade hotu.
Liuhusi komunikadu imprensa ne’ebe Neon Metin asesu, katak Timor-Leste através husi Ministru Koordenador ba Assuntu Ekonomikus (MCAE), lideradu husi Xefe Negosiador Adezaun Timor-Leste ba OMK, Eng. Joaquim Amaral halo tiha vários esforsu hodi enkoraja progresu hirak nee iha nivel negosiasaun, hahú husi reuniaun nivel xefe negosiador sira to’o nivel reuniaun plurilateral, bilateral no multilateral. Esforsu hirak nee mostra rezultadu signifikativu konaba prontidaun Timor-Leste hodi sai membru OMK.
Hodi hatudu Timor-Leste nia prontidaun no serieadade iha prosesu adezaun nee, iha loron 10 Jullu 2022, Timor-Leste sei hetan vizita ofisial husi Prezidente Grupu Traballu adezaun Timor-Leste ba OMK, Embaixador Rui Macieira, Reprezentante Permanente Portugal ba Nasoens Unidas iha Jenebra ho ninia komitiva sira hanesan Maika Oshikawa, Diretora, Divizaun Adezaun ba OMK husi Jenebra no Anna Varyanik – Diretora ba Asuntu Jurídiku husi Divizaun Adezaun OMK nian. Vizita ne’e sai momentu istóriku ba Timor-Leste, depois nasaun nee restaura ninia independênsia iha loron 20 Maiu 2002.
Iha loron dahuluk , 11 Jullu 2022, Embaixador Rui Macieira, sei halo audiénsia ho Órgaun Soberanu Timor-Leste nian no Membru Governu balun. Nune’e iha loron daruak sei halo abertura konferensia Nivél Altu ba Adezaun Timor-Leste ba OMK/ASEAN iha loron 12 Jullu, 2022. Iha loron Datoluk, 13 Jullu 2022, sei iha audensia offisial ho Setor Privadu, Sosiedade Sivil, Asosiasaun Media no Parseiru Dezenvolvimetu sira hodi rona diretamente hanoin sira relasiona ho adezaun Timor-Leste ba OMK.
Envolvimentu no pozisaun Timor-Leste iha prosesu negosiasaun ho pais membru OMK sira durante nee, refleta no bazeia duni ba interesse nasional nian konaba promove kresimentu ekonómiku hodi lori Timor-Leste bele hakat ba oin nu’udar pais soberanu no independenti iha ninia atividade komersiu nian. Nune’e, Governu Timor-Leste konsidera katak akordado sira ne’ebe halo tiha ona até data através husi negosiasaun bilaterais nu’udar baze sólida ba negosiasaun tuir mai ho pais membru OMK sira seluk hodi hakat to faze finais.










