Home Notisia TIEN Club Fo Treinamentu Ba Joven Sira, Oinsá Empodera Feto no Labarik...

TIEN Club Fo Treinamentu Ba Joven Sira, Oinsá Empodera Feto no Labarik Feto Iha Leuro – Lospalos

890
0
Grupu Timorese English Club (TIEN Club) fo treinamentu ba juventude 30. [Foto: Adroaldo | 11.07.2022]

Reportajen Adroaldo “Saretukau”

Grupu Timorese English Club (TIEN Club) fo treinamentu ba juventude 30 (feto 20, mane 10) iha Suku Leuro, Postu Administrativu Lospalos, Munisípiu Lautem ho tema jeral ‘Empower Women and Girls Through Capacity Building Training”, ne’ebé foka liu ba violénsia doméstika, igualdade jéneru no asédiu seksual, atu empodera feto no labarik feto sira foti desizaun, responde problema mak sira hasoru, nomos oinsá sira bele iha kbiit atu lidera.

Ba treinamentu ne’e, Xefe Suku Leuro Carlito Viegas iha abertura ba treinamentu ne’e orgullu ho prezensa grupu Timorese English Club, tanba sira ho pozisaun mesak estudante maibé bele jere sira nia tempu hodi fo treinamentu ba joven sira iha suku Leuro rasik. Nia mos orgullu tanba iha nia mandatu foin primeira vez grupu juventude sira organiza treinamentu ba nia juventude sira.

“Sira mos estudante mais sira mos bele buka meius oinsá para sira atu fahe sira nia esperiénsia liu hosi aktividade sira hanesan ne’e, ne’ebé ha’u sente orgullu,” hato’o Xefe Suku Leuro iha abertura ne’ebé hala’o iha Sede Suku Leuro, sexta-feira, 08/09.

Nia husu ba joven no estudante Suku Leuro nian atu aproveita ho di-di’ak durante loron tolu nia laran, tanba ne’e importante tebes ba joven sira. Nia hato’o mos nia esperiénsia ne’ebé menus wainhira kandidata nia aan Xefe Suku, maibé liu hosi formasaun sira ne’e bele aumenta ona nia koñesimentu.

“Ha’u fo agradese ba alin sira tanba liu hosi formasaun sira ne’e bele mos aumenta imi nia kapasidade, iha nível edukasaun tantu iha ita nia komunidade nia leet. La’os ida ne’e de’it, tanba ha’u mai kandidata ha’u nia aan, ha’u nia nível edukasaun mínimu liu, mais kualker saída de’it mak ni-nia benefísiu ba ha’u nia komunidade, ha’u sein pursentu simu, iha ha’u nia mandatu, tanba kualker saída de’it mak tama mai iha ne’e sira nia inisiativa iha.” dehan Carlito

Iha fatin hanesan Prezidente TIEN Club, Marzenio Lopes hatete grupu ne’e rasik harii tinan rua ho balu ona, aktividade prinsipal mak halo diskusaun lian Inglés hodi hasa’e juventude sira nia abilidade lingua rasik, ko’alia iha públiku no lideransa nian, no seluk tan. Nia dehan tanba ho espíritu membru sira boot tebes mak sira deside atu halo mos formasaun ho rekursu mak sira iha.

Nia agradese ba GIZ nia suporta ne’ebé apoiu ona iha tinan kotuk no tinan ne’e hodi hala’o aktividade formasaun ba joven sira. Nia dehan ida ne’e hanesan previleziu boot ida ba grupu TIEN Club, bele organiza treinamentu ne’e hodi empodera liu tan feto sira iha área rural.

“Objetivu hosi formasaun ida ne’e mak oinsá atu empodera maluk feto sira i ida ne’e ita boot sira nia tempu oinsá atu lidera. Orsida ida ne’e, ami garante katak sei lidera purtantu feto mos bele, entaun fatin ne’ebé de’it akontese feto sempre down, entaun iha sesaun ida ne’e ami sei motiva, enkoraja feto sira atu feto sira , oinsá sira bele, empower, sira bele empodera ba malu.” Marzenio

Prezidente TIEN CLUB mos agradese ba Xefe Suku Leuro oferese ona fatin ne’e, no halibur joven sira hodi tuir treinamentu ida ne’e. Nia agradese ba membru grupu rasik ne’ebé ho voluntáriu bele organiza ona treinamentu ida ne’e ba joven sira.

Iha parte sorin, reprezentante GIZ, Teresa Soares louva Prezidente TIEN CLUB ho nia belun fasilitador sira, tanba maske sei estudante maibé maneza ona sira nia tempu hodi organiza eventu sira ne’ebé mak iha benefísiu boot ba jovens sira iha área Inglés, formasaun ba jovens sira inklui iha área seluk, ida ne’e di’ak tebes ba ita nia jerasaun foun.

GIZ liu hosi nia projetu juventude ba mudansa iha nia projetu iha objetivu prinsipal iha rua mak servisu ba prevensaun violénsia kontra feto no labarik, programa seluk mak haree ba partisipasaun juventude, hanesan capacity building mak grupu TIEN CLUB halo da-dauk ne’e konabá prevensaun violénsia kontra feto no labarik, ida ne’e di’ak tebes ba jovens sira iha Suku Leuro.

“Oinsá atu enkoraja ka motiva, inspira fali mana, maun sira iha ne’e, ne’e imi tenki hanoin buat ida ne’ebé mak diferente ka la hanesan tebe-tebes, tanba wainhira imi tuur ona iha kadeira ida ne’e sente katak level muda, los ka lae? Imi hanesan ema ida ne’ebé hetan oportunidade primeiru, imi konsidera hanesan, okay, sira esforsu aan hosi dook mai, tanba sá ha’u labele partisipa no tanba sá ha’u labele hetan modalidade ka skill ida ne’e, tanba sira mai ho zero dolar, la’os iha barak, sira hanoin katak oh! Ne’e osan barak mak sira mai sah, ne’ebé lalika ba partisipa, ne’e ita sala boot los. Wainhira ita iha baze mak ema to’o mai signifika katak ema iha fuan laran ne’e entrega tebe-tebes ba ita katak, imi nia level hakarak hanesan mos sira ne’ebé iha nasional.” dehan Tersa

Nune’e reprezenta Kordenador EBF Leuro no EBC Kapulai Soru, hato’o tempu ohin loron tempu di’ak ba estudante no foinsa’e sira atu aprende. Nia dehan ida ne’e di’ak tebes ba futuru estudante no joven nian ba futuru aban bain-rua. “Dala ida tan ha’u husu simu di-di’ak ba formasaun ida ne’e, atu nune’e bele hanesan bukae ida ba imi iha futuru.”

Ikus Presidente komisaun organizadora ba aktividade ne’e, Jelito Noronha, hato’o agradese ba Prezidente TIEN Club ne’ebé fo ona biban ba sira na’in 8 hodi hala’o aktividade ne’e. Nia agradese mos GIZ ba suporta ona sira, inklui Xefe Suku Leuro.

“Ami mai halo survey iha Xefe Suku nia fatin atu bele realiza ita nia treinamentu ohin loron konabá oinsá atu bele empodera ita nia inan-aman sira, ita nia alin feto sira, oinsá sira bele hasoru problema ruma iha sira nia moris, sira mos bele iha kapasidade oinsá atu bele rezolve, karik ema ruma ko’alia buat ruma ne’ebé mak karik against ita boot sira nia direitu, ita boot sira bele iha koñesimentu oi-tuan para bele defende ida ne’e,” dehan Jelito.

Nia agradese ba inan-aman no estudante sira ne’ebé fo ona sira nia tempu hodi partisipa iha treinamentu ne’e. Treinamentu ne’e hala’o ba estudante no juventude sira hahú 8 to’o 10 Jullu, ne’ebé sira aprende konabá, violénsia no tipu violénsia sira, saída mak igualdade jéneru inklui kompetébsia feto ho mane nian, nomos asédiu seksual. Iha treinamentu sira aprende oinsá atu identifika problema sira nomos iha sira nia suku rasik no oinsá fo ho solusaun ruma ne’ebé bele benefísia ba komunidade rasik.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here