
Reportajen Juvinal Cabral dos Santos
Preparasaun sosiedade Timor-Leste nian ba ASEAN People’s Forum (APF)/ ASEAN Civil Society Conference (ACSC) ne’ebé sei akontese iha dia 19-21 Setembru 2024 ESTV-GIT Becora (Ex STM) ne’ebé sei involve husi nasaun 11 inklui Timor-Leste.
Total partisipante ne’ebé tuir ami nia lista hamutuk 600 ne’ebé sei involve iha prosesu ida ne’e, ne’ebé mai husi entidade oioin akademika, pratikante ativista sira, ema husi traballadores imigrantes, kamponezes, ema ho defisiensia sira ne’ebé sei involve atividade ida ne’e, dehan Koodenador Media National Organizing Committee Of ACSC/APF, Inocencio de Jesus Xavier iha Salaun Fongtil, Caicoli 16/09/2024.”
Koordenador Inocencio hatutan atividade ne’e mos fahe agenda sequencia ba atividade sira kona ba tematiku sira koalia durante loron tolu ne’e no sei iha mos abertura husi ukun nain sira posibilidade loke husi exselensia segundu vise Primeiru Ministru Engeneiro ‘Assanami’ e karik mos ho prezidente republika ne’ebé konvite ba tiha ona antes fulan/semana liu ba.
“Agora faze preparasaun ami lao hela media briefing inklui mos ami briefing ami nia voluntariu sira ba atividade ida ne’e iha momentu hamutuk 50 pessoas mai hosi organizasaun juventude sira, husi NGO sira ne’ebé durante ne’e partisipasaun. Ami sei koalia agenda iha plenaria haat no sei iha workshop paralelu no mos ezivisaun sanulu resin ne’ebé sei demostra kona ba kada organizasaun hatudu sira nia produsaun saida, Sira loke video ka sira nia resultadu publikasaaun ruma ka depende ba sira nia preparasaun, haktuir Inocencio.”
Hanesan team eventu ne’e expozisaun Sira iha mos workshop paralelu sira ne’ebé sei koalia kona ba diretos humanos, LGBTQ, koalia kona ba violensia hasoru feto, koalia ba movimentu feminisme sira nian, koalia kona ba regionalismu, mudansa klimatika sira, asuntu sira importante liu liga ho planeta sira.
“Importante liu ita boot sira hatene media briefing kuandu media hola papel importante ne’e tanba atividade APF ne’e laos NGO nian. NGO apenas hetan konfiansa atu rengere APF ne’e nuudar povu Timor laran tomak ninian tanba sosiedade civil liuliu National Organizing Committee labele lori ema hotu-hotu mai eventu ida ne’e. Entaun papel media ne’e importante los tuir konstituisaun atu oinsa fahe informasaun ba ita nia sidadaun sira atu hatene kona-ba ita nia dezenvolvimentu ita nia progresu liuliu ita nia estadu oinsa adezaun ba ASEAN”
Koodenador ne’e dehan saida mak sosiedade civil Timor-Leste nia pozisaun too ona iha ne’ebé ita nia sidadaun sira nia intendimentu kona-ba ASEAN ne’e rasik entaun momentu Ida ne’e mak kuluminante ida ba sosiedade civil Timor-Leste, tinan ida ne’e hamriik mesak laos ajuda husi nasaun seluk, Timoroan rasik mak organiza eventu ida ne’e atu hatudu katak ho prezensa kolega media sira ne’e atu ajuda servisu ida ne’e oinsa mak audensia sira hatene saida mak ASEAN People’s Forum.
“ASEAN People’s Forun ne’e laos exklusivamente ukun nain sira ka NGO sira nian, plataforma povu nian, povu tenke intende kona-ba saida mak akontese iha organizasaun regional liuliu ita bolu sudeste Aziatiku ka ASEAN, dehan Koodenador Media National Organizing Committee Of ACSC/APF, Inocencio de Jesus Xavier iha Salaun Fongtil”.







