Home Uncategorized Rede Advokasia Luta Ba Direitu Feto No Labarik-Feto, Husu PN Aloka OJE...

Rede Advokasia Luta Ba Direitu Feto No Labarik-Feto, Husu PN Aloka OJE Ba Liñas Ministeriu Xava Atu Implementa LKVD

646
0
Rede Advokasia Luta ba Direitu Feto no Labarik-Feto halo komferénsia Imprensa, (Foto-David | 24.10.2024]

Reportajen David Da Costa

Kordenadora Advokasia Fokupers, Natalia de Jesus Cesaltino, nu’udar, Porta Voz Rede Advokasia Luta ba Direitu Feto no Labarik-Feto, husu ba Parlamentu Nasional (PN) tenki asegura alokasaun orsamentu sensivél ba jéneru iha Orsamentu Jeral do Estado iha Liñas Miniteriu  Xave sira ba implementasaun Lei Kontra Violénsia Doméstika (LKVD) no Planu Asaun Nasional Violénsia Bazeia ba Jéneru (PAN VBJ) 2022-2032 no halo fiskalizasaun ho rigorozu ba ninia implementasaun programa sira.

Rede Advokasia Luta ba Direitu Feto no Labarik-Feto, husu ba Orgaun Judisiáriu sira atu implementa Lei Kontra Violénsia Domestika (LKVD) no lei sira selúk ne’ebé relasiona ho aktu krime ho rigorozu no aplika duni túir normas judisiál ne’ebé iha ona no avalia regularmente tendénsia krime sira ne’ebé julga iha tribunál no pena ne’ebé aplika ba (kondenadu) sira. Ida-ne’e esensiál tebes atu asegura katak sistema legál/jurídiku funsiona hodi garante protesaun adekuada ba vitima sira no prevene krime seluk akontese iha futuru.

“Husu ba Ministeriu Xáve sira nu’udar implementadór Lei Kontra Violénsia Doméstika  no Planu Asaun Nasional  Violénsia Bazeia ba Jéneru  atu tau iha Planu Asaun Anuál tinan 2025 nia ba oin iha alokasaun Orsamentu Jeral do Estadu ba dezenpeña sira nia funsaun iha prevensaun no responde ba Violénsia Bazeia ba Jéneru,” Porta Voz Rede Advokasia Luta ba Direitu Feto no Labarik-Feto  husu ba Ministeriu Xáve sira.

Nune’e, Rede Advokasia Luta ba Direitu Feto no Labarik-Feto, husu mós ba Provedór Direitus Humanos no Justiça (PDHJ) atu asegura implementasaun Lei, liu hósi  monitorizasaun ba lei sira  Manuais, Regulamentu sira nia implemtasaun ho efikas  tuir prinsipiu DH no Boa Governasaun.

Alende ne’e mós, Rede Advokasia Luta ba Direitu Feto no Labarik-Feto, husu ba Igreja Katólika no Konfisaun  Reliojiozu sira hotu iha Timor-Leste, atú haforsa liú tan formasaun ba kazál pre-matrimoniu ba komunidae em jeral túir prinsipiu no valores Relijiaun idak-idak nian, promove paz no respeita Direitus Umanus no hakribi violénsia. 

Husu mós ba organizasaun sosiedade sivíl hotu atu haforsa rede advokasia iha prevensaun, protesaun no prestasaun servisu iha akompañamentu ba Vitima  Violénsia Bazeia ba Jéneru (VBJ) iha territoriu tomak.

No ba Lideransa komunitariu sira atu garante katak komunidade sira hotu bele iha konsiensia atu prevene violénsia hasoru feto iha komunidade no hala’o  kana’ar hódi responde ba Violénsia Bazeia ba Jéneru (VBJ) túir lei haruka.

Husu ba Komunidade sira hotu atu hakribi no hapara Violénsia oi-oin hasoru feto no labarik feto atu halo medidas de prevensaun antes akontese no responde imediata ba violénsia doméstika bainhira akontese, tamba Violénsia Doméstika konsidera nu’udár  Krime Públiku. Se deit mak haré no rona Violénsia Doméstika akontese iha uma ka iha fatin públiku sira hatoo kedas keixa ba polísia atu tulun vítima.

Violensia bazeia ba jéneru ne’ebé rejista iha  Fokupers tinan 2024 hamutuk 215 inklui kazu referal ne’ebe mai husi ALFELA, PRADET no memebru Referal sira seluk,  maibé grave liu iha fulan Outubru 2024 violénsia hasoru feto no labarik feto ho idade menór ne’ebé hetan violénsia seksuál, presaun psikologika, agresaun fízika hodi uza instrumentus kroat to’o halakon sira nia vida. 

Rede Advokasia hodi Luta ba Direitu Feto no Labarik-Feto sira nian maka  FOKUPERS, AlFeLa, JSMP, Y-HAK, PRADET, Rede Feto Timor-Leste,Fundasaun Forum Comunicaçoes Juventude Oratorio Don Bosco ( FFCJ Oratorio Don Bosco), Casa Vida, Uma Mahon Salele, Fundasaun Prontu Atu Servi – Fupas, Baucau, Uma Paz Oecusse, Uma Pas Fundasaun Luta Ba Futuru Manufahi, F.KHC/ Uma Pas Viqueque no Uma Mahon Luzerio – Lospalos.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here