Home Saude UNFPA ho Governu Japaun Sei Estabelese Sentru KEmON-B 20 Iha Teritoriu Nasional...

UNFPA ho Governu Japaun Sei Estabelese Sentru KEmON-B 20 Iha Teritoriu Nasional Hodi Tulun Inan Isin Rua

373
0
UNFPA ho governo Japaun hala'o ankontru. [Foto: Sivlino]

Reportajen Silvino Freitas

Ajensia Nasoens Unidas UNFPA no Governu Japaun realiza diresaun ba  komité projetu ba estabelesimentu sentru KEmON-B 20 iha teritorio nasional atu tulun ministreriu saude hodi garante inan isin rua no bebe sira bele moris seguru.

Reprezentante UNFPA iha Timor Leste Navchaa Suren dehan, reuniaun ida ne’e atu reafirma ita-nia kompromisu hamutuk ba vizaun nasional ida ne’ebé importante tebes ba inan no bebe sira no garante katak isin rua no kosok oan sira bele moris ho seguru, ho importánsia projetu ida ne’e ba hadia kuidadu saúde inan no neonatu iha komunidade rurál sira, no mos papel no responsabilidade krítika hosi membru no observadór PSC sira, reuniaun ida ne’e sai plataforma esensial tebes atu fó direksaun estratéjika, supervizaun no orientasaun, hodi habelar implementasaun no hadia prestasaun efetivu hosi rezultadu projetu nian.

“Tanba ita hotu iha responsabilidade atu garante susesu projetu ida ne’e no alinhamentu ho prioridade nasional sira, liu-liu ho Planu Estratéjiku Nasional 2011–2030, iha tinan balu oin mai, pergunta ida de’it mak sei kontinua: impaktu saida hosi projetu ida ne’e garante rezultadu saúde ne’ebé di’ak no seguru liu ba populasaun ne’ebé vulnerável liu iha Timor-Leste” dehan reprezentante UNFPA Navchaa Suren iha salaun Kofi Anan UN Kampaun Kaikoli, (16/12).

Nia dehan tan, ita hotu hatene katak ita bele hatán ho orgullu ba pergunta ida-ne’e hodi enfaze inan sira no kosok-oan sira nia moris ne’ebé salva liuhosi asesu ne’ebé di’ak liu ba, kualidade, kuidadu emerjénsia obstétriku no kosok-oan foin moris nian iha komunidade rurál sira atu atinji impaktu ida-ne’e presiza ita-nia kompromisu, dedikasaun, no determinasaun hamutuk, taxa mortalidade inan ka neonatu sira seidauk resolve no continua sai agenda importante tebes, nunee iha tinan 2024, rejistu ona inan mate 35 no mate perinatal 551, tuir sistema Maternal Perinatal Death Surveillance and Review (MPDSR), UNFPA investe iha sistema MPDSR no mos produs evidénsia ba planeamentu programa ho kualidade, evidénsia no dadus ne’ebé produs iha prosesu ida ne’e importante tebes atu hadia intervensaun no servisu sira iha nivel kuidadu saúde primária, liu husi fortalesimentu Sentru Saúde Komunitária sira.

“Projetu ida-ne’e hadi’a fasilidade sira ba Kuidadu Emerjénsia Báziku Obstétriku no Bebe Foin Moris nian, nu’udar inisiativa transformativu ida ne’ebé sai posivel tanba apoiu finanseiru jenerozu hosi povu no Governu Japaun nian, no aliña tomak ho prioridade Governu Timor-Leste nian  projetu millaun $7.5 ne’e hanesan deklarasaun intensaun ida atu muda paizajen saúde inan nian to’o tinan 2030 iha munisípiu 12 iha Timor-Leste laran tomak” dehan Navchaa Suren.

Entretantu embaixador Jepan iha Timor-Leste Tetsuya Kimura dehan, seitor saude liuliu saude inan oan nian sai nafatin prioridade ba governu Japaun atu hetan apoiu nune’e projetu maternidade inan nian hamutuk 20 mak dadaun ne’e lao hela iha Timor-Leste,  nune’e iha tinan 2027 sei remata projetu pediatria no maternidade sei ramata iha resintu HNGV.

“Iha area rural sira Japaun nia NGO sira dadaun ne’e fo halo hela check up ka prepara inan isin rua sira atu partu ho seguru” dehan embaixador Tetsuya Kimura iha salaun Kofi Anan UN Kampaun Kaikoli, (16/12).

Nia konklui, nune’e dadaun voluntaria Japonese sira iha hela area rural tulun inan isin rua sira atu bele partus ho diak nune’e ida nee mak governu Japaun sei kontinua apoia iha Timor-Leste, nunee duranta nia mandatu hanesan embaixador iha Timor-Leste konsege halo projetu boot rua ne’ebe ho valor osan millaun 7 dolares Amerikanu no iha ospital nasional kona-ba maternidade nian maka totál liu millaun 20 dolares Amerikanu nune’e iha nia mandatu mos konsege harii postu saúde barak iha area rurais sira no sei harii tan iha futuru.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here