Reportajen David da Costa
Partidu Kongresu Nasional Rekonstrusaun Timorense (CNRT) ho partidu Demokratiku (PD) iha
komprimetidu atu hala’o servisu ba Tmor-Leste, no sei buka esforsu hotu-hotu, la’ós de’it atu kurije buat ne’ebé la’o la di’ak , maibé atu hatutan buat ne’ebé hala’o tiha ona.
Prezidente Partidu Kongresu Nasional Rekonstrusaun Timorense (CNRT) Kay Rala Xanana Gusmão, hateten, Prezidente Repúblika bolu Primeiru Ministru indijitadu, maibé loron ida CNRT sai, PD tama ne’e katak iha kooperasaun di’ak, intedimentu di’ak ho PD hodi halo aliansa ida ka koligasaun ida ba nonu Governu, tanba Primeiravez mak partidu rua kedas ne’ebé sei hamutuk iha nonu Governu mai hodi hato’o hanoin ba atu halo saida.
Ho ida ne’e Prezidente Repúblika mós fó ninia hanoin kona-ba labele haluha ida ne’e, no labele haluha ida ne’ebá, ne’e hanesan troka ideia ba malu tanba ikus mai depois sai tiha Governu foun simua tiha tomada de posse semana-semana sempre iha enkontru ne’ebé sei troka ideia nafatin.
“Ami ohin mai hasoru malu ho Prezidente Repúblika hodi dehan ba Xefe Estadu, sim partidu rua ne’e komprimetidu atu hala’o servisu ba nasaun ida ne’e, no sei buka esforsu hotu-hotu, la’ós de’it atu kurije buat ne’ebé keta la’o la di’ak karik, maibé atu hatutan buat ne’ebé hala’o tiha ona,” dehan Prezidente Partidu CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão, hafoin remata hasoru malu ho Prezidente Republika José Ramos Horta Iha Plasiu Governu Bairo-Pite, Kinta 29/06.
Nia haktuir, iha buat barak ne’ebé tenke halo, atu ukun an ne’e bele hetan iha sentidu loloos, sentidu kona-ba dezenvolvimentu sustentavel no dezenvolvimentu ne’e mak bele kria kondisaun ba povu bele moris di’ak, tanba durante ne’e ukun laiha sentidu loos. Tanba ne’e atu foti membru Governu ida tenke haree ba iha nesésidade atu halo saida, esperénsia ruma, ema ne’ebé bele fiar no komprimisiu atu serví.
“Kona-ba kritéria saida mak ita uza hodi hili ita nia ekipa ka membru Governu, Governu ida ne’e sei kiik ka bo’ot. Kritériu saida guia ita hodi hili membru sira. Kritériu ne’ebé ami lori atu hili primeiru nesésidade atu halo saida, segundu esperénsia ruma, terseiru ema ne’ebé ita bele fiar katak ita fó tiha servisu halo, tanba loron ida iha Salaun Oka hanesan ha’u dehan ami iha komprimisiu atu serví, la’ós atu ba sai Ministru, sai ida ne’e no sai ida ne’eba, la hatene servisu ema seluk bele tama,” nia esplika.
Prezidente Partidu CNRT, nia laiha persesaun ruma husi movimentu no ema indepedente sira ne’ebé durante apoiu partidu CNRT, tanba sira mai ho hakarak atu iha mudansa, no haree katak ida ne’e situasaun normál ne’ebé halo Partidu ne’e forte liu tan.
“Ohin ita ko’alia kona-ba movimentu no apoiu ne’ebé iha, ha’u kontente no sei la haluha sira no apresia tebes ba sira nia servisu tanba hamutuk apoiu ba mudansa, la’ós mai atu hetan pozisaun ruma no agora hotu-hotu komprende katak hamutuk atu kontribui ba dezenvolvimentu nasionál. Ha’u presija tebes ekipa ida forte, iha tinan lima mai ne’e hotu-hotu hatene no sei akompaña saida mak ami sei halo,” tenik nia.
Alende ne’e nia mós ka’alia, Kona-ba programa prióridade sira ba iha Governu dasia nian, sei diskute namanas no organika governasaun nian mós hahú iha diskusaun di’ak no hafoin tomada de posse, membru Governu hotu sei iha tempu natoon atu diskute no lori ba PN atu debate, aprova no promulga husi Prezidente Repúblika hodi hakat ba ezekusaun. Tanba programa prióridade sira hotu ne’ebé nonu Governu iha sei lori ba halo diskusaun iha PN hodi defende programa sira ne’ebé a favor ba povu nia moris.
Nia dehan, Prezidente Repúblika José Ramos nian mensajen ba iha nonu Governu, tenke servisu ho di’ak, servisu ho responsabilidade, kopera didi’ak ho Prezidente, kopera ho parlamentu, sociadade sivíl ho ema hotu, públiku tenke akompaña, saída mak halo ona, saída mak la halo, tanbasá mak lahalo, tanbasá mak halo sala, halo sala dala rua, dala tolu ba uma.
