Home Notisia Sobrevivente 12 Novembru: Joven Uluk Hamutuk Luta ba Rai Ne’e, Ohin Loron...

Sobrevivente 12 Novembru: Joven Uluk Hamutuk Luta ba Rai Ne’e, Ohin Loron Foku ba Futuru

473
0
Sobrevivente 12 novembru. [Foto: Umbelina | 13.11.2024]

Reportajen Agustinha Amaral

Sobrevivente 12 novembru konta sira nia istória moruk mak sira hasoru ho sira nia família durante Masakre Santa Kruz, iha Komemorasaun loron nasional Juventude ba dala-19 no Masakre Santa Kruz ba dala-33.

Istoria husi Fernandes Mascarinhas iha loron akontesimentu 12 novembru, hatuir katak, dadersan tuku 09:00 militar Indonesia tiru sira iha Fatuhada ida-idak halai ba kous oan no sira hala ba fali Bairu Pite, maibé militar nafatin tiru sira no tiru nia alin sira, ha’u nia parseiru husi hera mai dehan labarik sira ne’e militar Indonesia tiru mate ona.

“Ha’u la fiar no halai hodi tanis ba buka sira maski militar indonesia barak, ha’u nafatin forsa hodi buka tuir ha’u nia oan sira to’o fali tuku 05:00 loraik ha’u rona sira halai husi kotuk ne’e ha’u nia oan mane boot.” Nia  hatuir ba Neon Metin iha Semiteriu Santa Kruz, tersa 12/24.

Nia hatutan, to’o fali tuku 08:00 nia halai fali ba uma hakuak nia hodi tanis maibe ema baku nia to’o muta ran no hetan tiru husi militar indonesia, maibe to’o agora seidauk hetan buat ida husi governu sira.

Nia mensajen ba governu atu tau netik matan ba joventude ne’ebe luta ba ukun rasik an tanba to’o agora boot sira nunka tau matan joventude ne’ebe mak luta ba ukun rasik an.

“12 Novembru atan ha’u mos sai vitama hodi luta ba rai doben ida ne’e, nu’udar feto ida sinti laran tristi tebes tan de’it hetan abuzu sexsual husi militar indonesia sira, sobrevivente ba rai doben ida ne’e feto maluk balu mate maibe ate agora ami nunka hetan buat ida antes ita hotu sinti mundu nia furak maibe ami balu terus, fakar ran tan luta ba ita nia rai maibe boot sira nunka hanoin ami nia luta ba rai doben ida ne’e. Joven ida uluk no agora diferentes tebes tanba joven ida uluk ransu hamutuk hodi luta ba rai ida  ne’e, hodi soe sira nia isin lemo rai kumu liman hamutuk, no joven ida agora buka mak tuda malu deit.”

Francisco da Costa mos haktuir, 12 novembru sira hetan baku hosi mimitar Indonesia, no maluk balu ne’ebé la hetan ruin. Sobrevivente ne’e mos sente tristi tebes tanba lakon mos ita-nia inan feton balu ne’ebe hetan abuzu sexsual husi militar indonesia sira hodi lakon sira nia vida.

“12 Novembro labele haluhan tanba ita nia maluk barak mate 12 novembro tenki kontinua selembra. Luta ba rai ida ne’e maibe to’o agora ami nune’e de’it la hetan buat ida sinti laran taridu tebes.”

Tuir ha’u nia hare kona ba inan feton ne’ebe luta ba rai ida ne’e ho laran moras tebes tanba sira hetan vitima husi militar indonesia sira, Falintil ida iha ai-laran no Falintil ida iha vila laran, ne’e mak ita labele haluhan inan feton sira nia luta.

“Juventude ida uluk hamutuk hodi aluta ba ukun rasik an, lian Fretilin nian, agora diferensa boot ho juventude ida agora ne’e, hakarak hamutuk hodi kaer kroat hodi sona malu de’it.”

Lia menon ba na’i-ulun sira ho haraik an tau netik matan mai ami nia terus no susar ida ne’e, oinsa ami nia moris bele mudansa.

“Mensajen ba jovetude ida agora ne’e, di’ak liu fokus ba imi nia futuru la’os ransu malu hodi na’ok deit ema nia motor, ne’e hahalok ida ne’e la merese atu hatudu iha ita nia rai doben ida ne’e.”

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here