Reportajen Umbelina dos Reis
Eskola ensinu báziku filial (EBF), 1°no 2° ciclu Hera, profesores hamutuk ema nain (12), estudante hamutuk ema nain (532), eskola refere sei menus fasildade sala de aula no menus profesores. Maibé EBF hetan apoiu ekipamentus eskola nian hosi UNICEF, mak hanesan ekipamentus printer, kadeira, meza, armariu, haris no espesial mak monta tan paener solar (30), no fura bee-mos iha eskola.
Koordenador hosi eskola ensinu báziku filial (EBF), Gregorio Pinto hateten, agradese tanba Unicef fo apoiu ekipamentus eskola nian ba sira primeiru mak hanesan printer no kadernu, segundu mak apoiu tan meza, kadeira no armariu, terceiru mak apoiu halo foun tan sintina rua, monta tan paener solar mai iha eskola no fura bee-mos mai iha eskola. Ami sente kontente bainhira UNICEF nia prezensa mai iha eskola EBF Hera, tanba bele halo mudansa oituan ba eskola ida ne’e. Nia dehan, antes ne’e governu fornese ona ekipamentus eskola nia maibé sente la sufisiente, maibe prezensa apoiu UNICEF bele iha mudansa oituan.
” Ami nafatin iha difikuldade ba kondisoes eskola nian, tanba eskola ne’e hahu iha 2000 forsa naval hosi America mak halo konstrusaun maibe dau-daun ne’e kondisaun kalen balun komesa aat ona no menus sala de aula no moru eskola nian mos laiha.” Dehan Koordenador Eskola Ensinu Báziku Filial (EBF), Gregorio Pinto, ba Neon Metin, iha Hera, kinta-feira, 05/03.
Nia dehan, estudante hosi eskola EBF Hera total hamutuk 532, nune’e estudante tuir aprendizajen fahe ba turnu rua eskola dadersan no lokraik, estudante iha kada sala de aula hamutuk ema nain 40 resin. Tan ne’e UNICEF sei iha komitmentu apoiu nafatin karik bele aumenta tan sala de aula tanba dau-daun ne’e sala de aula mak menus, maibé lo-loos ne’e estudante iha sala de aula hamutuk nain 25 ka 30 deit mak profesores bele hanorin. ” Eskola ne’e publiku hakarak ka lakohi ami tenki simu povu nia oan mai eskola hotu iha ne’e labele halo diskriminasaun ba povu nia oan sira, nune’e estadu mak tenki haree ba kondisoes sira ne’e.” Nia dehan.
“Eskola ensinu báziku filial (EBF), 1°no 2° cilco Hera Profesores hamutuk ema nain (12), estudante hosi 1° anu too 6° anu total hamutuk ema na’in (532), EBF nia central mak eskola Acanunu. Ami sente estudante barak liu nune’e profesores la sufisiente hodi hanorin no kontrola sira tanba profesores nain ida mak hanorin no kontrola ema nain (90), ne’e sente susar tebe-tebes dalaruma fahe oras mos la too.” Nia dehan.
Nia dehan, eskola ensinu báziku filial hahu iha fulan outubru 1999, depois profesores ba tuir teste liu mak mai hanorin. Agora eskola nia kondisoes sala de aula menus ita iha planu hodi aumenta maibe problema rai nune’e espera governu bele rezolve iha tempu badak. Relasiona ho rai ne’e Ministériu Obras Publika (MOP), mai haree bei-beik ona maibe rai ne’e sei iha problema ho komunidade sira ne’ebe hela besik iha areia eskola ne’e tanba, eskola nia moru seidauk halo tanba eskola nia rezidensia komunidade okupa hotu. Foin dau-dauk semana kotuk governu liuhosi Teras Propriedades, Ministériu Obras Publika (MOP) no Ministériu Edukasaun (ME), mai haree no halo levantamentu ona ba komunidade sira nia uma ne’ebe hela besik área eskola nian.
” Rai ne’e problema oituan, maibé karik bele estadu bele rezolve lalais nune’e kompaiña balun bele mai halo moru, no bele aumenta tan sala de aula, nune’e labarik bele mai eskola tuir aprendizajen ho diak. Rekomenda ba estadu se bele rezolve lalais rai iha eskola EBF Hera, nune’e tempu badak bele halo moru hadulas eskola nune’e estudante mai eskola tuir aprendizajen karik sente seguru, no bele aumenta tan sala de aula. Tanba komunidade okupa rezidensia eskola nian, no problema mos disputa ema rai nain.” Nia konklui.
Iha fatin hanesan estudante Ana Soares de Mendonsa, klase 6° anu, hateten, sira agradese tebes ba UNICEF tanba bele apoiu ekipamentus eskola nia ba sira hanesan meza, kadeira no armariu, inklui halo aumenta haris fatin rua, tanba antes ne’e haris fatin ida deit estudante barak entaun profesores no estudante difisil tebes asesu ba fasildade hirak ne’e.
“Ami hakarak husu ba estadu aumenta ami nia sala de aula tanba ami nia eskola ne’e estudante barak no fahe ba turnu rua eskola dader no lokraik mos estudante iha kada de aula kontinua barak, nune’e profesores esplika dalaruma ami la rona malu tanba baruillu.” Nia informa.










