Home Notisia Rede ba Rai Halo Dialogu ho Governu, Pedrito Vieira: Problema Boot Iha...

Rede ba Rai Halo Dialogu ho Governu, Pedrito Vieira: Problema Boot Iha Timor Mak Disputa Rai 

310
0
Rede ba Rai organiza dialogu konana asuntu rai.[Foto: Silvino]

Reportajen Silvino Freitas

Rede ba Rai (RbR) realiza dialogu nasional entre sosiedade-sivil, lider-komunitariu ho governu hanesan Ministeriu Justisa, Ministro Obras Publiku, Sekretaria Estadu Asuntu Toponomia no Organizasaun Urbana no Komisaun Teras no Provedor Direitu Umanu Justisa, hodi halo diskusaun ba asuntu eviksaun no problema disputa rai, neebe dadaun nee komunidade sira infrenta, maibe governante sira balun la konsege partisipa iha dialogu refere nune’e lider komunitaria sira lamenta tanba iha momentu hanesan presiza hato’o preokupasaun ba malu hodi bele buka solusaun. 

Koordenadór Nasionál RbR Pedrito Vieira dehan, situasaun politika ba rai merese atu bolu fali governante sira, atu haree no rona didiak fali tanba iha tinan barak nia laran hamosu violasaun neebe grave tebes, nunee husi pontu de vista RbR nian katak, problema boot liu iha Timor nee laos krime ,maibe problema boot nee mak disputa rai, tanba nee presiza sosiedade sivil bolu governu atu halo dialogu ho komunidade sira atu bele eskalerese ba malu hodi foti solusaun neebe justu ba komunidade neebe sai vitima ba eviksaun forsada neebe halo husi estadu ba nia povu rasik.

“iha tempu barak ita hakilar malu komunidade sosiedade sivil halo kritika makaas neebe kroat tebes ba governu, maibe iha tinan naruk nia laran lakohi rona nomos ignora ba lian sira neebe mosu duni husi komunidade, entaun ami hanoin komunika took ho governu tuur hamutuk iha fatin ida dignu hodi koalia konaba populasaun sira nia ezistensia sira nia hela fatin no toos” dehan Koordenadór Nasionál RbR Pedrito Vieira iha Otel-Timor, (11/03).

Nia dehan tan, iha dialogu nasional nee sira koko konvida segundu vise primeiru ministru Mariano Assanami Sabino, Ministru Justisa neebe responsavel masima ba asuntu rai, konvida mos SEATOU neebe durante nee hamutuk ho obras publika hodi halo eviksaun, konvida komisaun nasional teras parte importante hodi hatudu meius no solusaun politika maka estadu nee foti atu responde ba situasaun neebe grave tebes ba asuntu evikasaun, PDHJ mos importante loos tanba bele fo hanoin ba ita nia governante katak dezenvolvimentu neebe ita halo tenke tuir prosedimentu legal sira, maibe infelizmente entidade hirak balun la marka prezensa.

“Prosedimentu lagal sira hakerek hotu ona iha lei numeiru 8 konaba espropriasaun nee hakerek kompletu kuandu hasai tenke tuir etapa barak lubuk ida halo konsultasaun klean no aseitasaun entre komunidade sira neebe hela iha espasu ruma neebe atu sai hodi halo projeitu ruma, tanba durante nee SEATOU la halo tuir lei neebe estadu rasik produz no promulga husi prezidente da republika” dehan Koordenadór Nasionál RbR Pedrito Vieira.

Partisipa iha dialogu refere Xefe Suku Bairopite Joaninha Alves dehan, maski governante sira sente katak asuntu nee la sai prioridedade ba sira maibe hanesan lider komunitaria  face to face ho komunidade  rona direita saida mak komunidade sira  nia halerik entaun koko atu partisipa iha asuntu hirak hanesan nee para hatoo hela preokupasaun hirak nee ba sira, maibe governante sira la mai maibe sira maka autoridade neebe iha responsabilidade moral tomak atu partilla nunee povu sei hein nafatin sira iha baze nunee loron ida sira tenke marka prezensa atu bele halo klarifikasaun ba asuntu rai nian.

“Hau atu hatoo preokupasaun ida ohin hau foti nee segundu ba etika profesionalizmu atendimentu iha publiku funsionariu teras tenke tau o nia an iha fatin, loloos tenke ajusta ho lider komunitaria halo identifikasaun” dehan Xefe Suku Bairopite Joaninha Alves iha Otel-Timor.

Xefe Suku Uma-berloic Sabino Fernandes mos lamenta ho auzensia husi governante sira tanba governu nee moris mai husi estadu ida estadu nee nain mak povu situasaun neebe povu sente la dun diak entaun liuhusi atividade sosiedade sivil loloos nee servisu hamutuk hodi haree ba destinu nasaun nia, tanba povu iha maka nasaun nee iha karik la biban maka liuhusi konferensia imprensa neebe iha hanesan sujestaun no rekomendasaun neebe iha bele halo fali planu tuir mai fali espera sira nia prejensa iha atu bele fo solusaun situasaun neebe hasoru.

“sira nia prezensa iha ami hanesan xefe suku reprezenta povu iha suku saida mak ami rona husu povu nia hanoin iha suku la dun diak  ho programa governu nian ba utilizasaun rai no arendamentu rai neebe komunidade sente labele hateten sai ba autoridade nivel altu sira, maibe sira koalia ami rona hanesan reprezenta povu liuhusi forum dialogu ami bele hatoo ba sira” dehan Xefe Suku Uma-berloic Sabino Fernandes.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here