Reportazen Zevonia Vieira
Relasiona ho virus Corona ne’ebe mak pandemia iha mundu tomak, governu no estadu esforsu an hodi halo serbisu makaas iha situasuan ne’ebe mak ema hotu preokupa.
Prezidente da Republika, Dr. Francisco Guterres Lu Olo hatoo mesajen ba publiku katak pais hotu prepara oinsa hasees hosi moras ne’e. Balun halo hela kombate no balun konsege ona hetan susesu, maibe balun sedauk.
Moras ne’e sei afeta Timor-Leste ka lae? Saida mak governu halo ona atu preven moras foun ne’e, tama iha Timor-Leste? Se moras ne’e tama, sa media mak governu foti?
Ba jornalista sira Prezidente da Republika hateten organizasaun Mundia Saude [OMS] mak entidade responsavel ne’ebe fo apoiu ba governu hotu, konaba suade iha mundu tomak.
“Ita nia governu serbisu direitamentu ho OMS hodi simu asesoria no informasaun regular konaba corona virus. Liu hosi Rezolusaun governu ikus liu aprova 16 Marsu 2020 no sei publika iha Jornal Republika, governu Timor-Leste foti tan medidas importante oin-oin ho karakter temporariu no estraordinariu”, hateten Lu Olo iha Palacio Prezidensia, 20/03.
Iha rezolusaun refere hteten sidadaun estranjeiru ne’ebe iha semana haat nia laran liuba, hela ka liu hosi pais afetadu ho corona virus, tuir OMS fo hatene labele tam alai iha Timor-Leste. Primeiru Ministru bele autoriza balun tama kriteiru iha rezolusaun ne’e. Konaba hatama merkadoria liu hosi porto ka aeroportu, sidadaun estranjeiru sira sei hela iha Zona Internasional, tuir Lei konaba Migrasaun no Azilu. Sei asegura posibildade halo evakuasaun medika urjente no aviaun hodi hatama ai-moruk no material hospitalar mai fo tulun.
Iha rezolusan refere mos hateten sidadaun nasional no sidadaun estranjeiru ne’ebe tuir rezolusaun, bele tama iha Timor-Leste, tenke tama iha kuarentena no governu sei avalia fila fali media sira ne’e kada fulan.
Konaba Dekretu Prezidensial ba Estadu Emerjensia, Prezidente da Republika sedauk simu proposta hosi governu, atu foti medida ida ne’e. Bainhira simu proposta ne’e mak Prezidente da Republika halao kedas prosesu hodi rona Konselho Estadu no Konselho Defeza no Seguransa Nasional nia opiniaun ni submete ba Parlamentu Nasional nia autorizasaun.
Liu hosi mesajen ne’e Prezidente da Republika hateten saude iha ita nia liman rasik, ema idak-idak tenke kolabora ho ekipa interministerial no ho OMS, ne’ebe hakaas an hela atu preven moras ne’e tama no karik tama, labele husik daet ba beibeik hosi ema ba ema.
“Hau hatene katak ema maluk barak preokupa bainhira rona romor ka informasaun falsu, ne’ebe lao kahor malu ho lia los liu hosi media social. Hau husu atu ita hotu prepara ita nia an, ho ulun malirin no organizadu, atu moras ne’e karik tama se la hadaet ba beibeik. Ita idak-idak tenke hatene saida mak atu halo atu bele ajuda familia no komunidade hadook-an hosi moras aat ne. Ita hakarak proteje ita nia an, ita nia familia, ita nia komunidade no ita nia pais.”, hateten Prezidente Lu Olo
