Home Feature Antonio Ba Eskola Bainhira Iha Ezame, Antonio Tenke Hikis Kosar Hodi Tulun...

Antonio Ba Eskola Bainhira Iha Ezame, Antonio Tenke Hikis Kosar Hodi Tulun nian Mama

437
0
Antonio da Costa, momentu sei idade kiik. [Foto: Dokumentu privadu | 13.02.2020]

Kontributor Constant Assuncao

Hau Abandona hau nia eskola tanba nesesidade uma laran mos presiza hau. Hau tenke fase kareta hodi ajuda hau nia mae. Hau eskola baihira iha exame

Foinsa’e mak fitun ba rai murak ida ne’e, Foinsa’e sira sei lori nasaun ne’e dezenvolve diak liutan, banhira nia asesu edukasaun ne’ebe ho kualidade.

Iha Konstituisaun laran mos esplika ona katak ema hotu iha direitu asesu ba buat hotu hanesan edukasaun, saude, bee moos, ekonomia no seluktan.

Saida mak akontese ohin loron? Sei iha ema mukit ne’ebe la asesu nia direitu hanesan Konstituisaun haruka, Antonio da Costa Eskola iha Ensino Baziku no.01 Trilolo Baucau Vila, nia idade 17.

Tenke hikis kosar wen hodi ajuda nia inan sustenta sira nia moris, tanba Antonio to’o ohin loron Antonio la konnese nia aman, ho razaun ida ne’e, Antonio tenke abandona nia eskola hodi buka osan ba nia inan

Antonio tenke fahe nia tempu ba eskola ho buka serbisu. Antonio serbisu iha fatin fase kareta iha Baucau. Bainhira hakbesik ba nia Antonio haktuir tanba sa nia tenke halo serbisu ne’e, no la fo tempu barak ba eskola.

Antonio hateten laiha ema ida mak obriga, nia rasik mak hakarak fase kareta tanba hakarak ajuda nesesidade uma laran nian.

“Ha’u  abandona ha’u nia  eskola, tanba hakarak ajuda nessesidade uma laran nian ne’ebe la lato’o ba ami iha uma laran, tanba  há’u nia apa ha’u rasik mos la konnese ,no ha’u la iha maun alin ,ne’e mak halo há’u foti desijaun tenke ba buka servisu rasik hodi bele ajuda fali há’u nia mãe”, tenik Antonio.

Antonio konfesa katak desde nia hahu fase kareta, nia la partisipa maximu iha eskola, Antonio ba eskola iha tempu ezame deit.

“Loron-loron há’u ba fase kareta  husi dader to meudia. Iha meudia háu deskansa oi-tuan no há’u kontinua fase fali iha tuku 3 lokraik ba leten to’o tuku 6 lokraik no to’o iha tempu ezame mak ha’u foin ba tuir deit ezame”, tenik Antonio

Antonio hatutan bainhira atu tuir ezame nia sempre hasoru problema ba matéria ne’ebe mak iha, tanba nia la hatene buat ida konaba matéria ne’ebe mak fo sai iha tempu exame,  no bainhira nia antes atu tuir ezame nia tenke selu nia falta,  hafoin nia tuir exame iha eskola pre-sekundariu 01 Tirilolo Baucau Villa.

“Bainhira há’u mai tuir ezame, há’u sempre mai selu uluk lai há’u nia falta ne’ebe iha no problema bo’ot ne’ebe há’u hasoru mak materia ne’ebe fo sai iha ezame,, kon há’u labele atu responde ho diak tuir buat ne’ebe mestri fo maibe há’u koko atu tau tuir há’u nia  hanoin deit”, konfesa Antonio

Iha fatin hanesan Clemen Belo, Tiu hosi Antonino,  hela iha  nia uma tamba ninia pai la iha no ninia inan , Clemen nia feton rasik

Clemen hateten, Antonio eskola laos atu buka serbisu, maibe maibe nia rasik mak hakarak buka serbisu.

“Antonino buka servisu rasik  la’os hau mak obriga  atu fase kareta, maibe ne’e nia hakarak rasik, tamba ninia pae mos laiha, entaun nia hakarak ajuda nia mãe”, hateten Clemen.

Clemen konfesa katak Antonio hanesan nia oan mane, no koko la halo diskriminasaun entre nia oan ho Antonio.

Hatan ba problema ne’e Direktor Komisaun Nasional Diretu Labaraik [KNDL] Cipriano da Costa Gino Neves deklara abandona eskola kauza husi buat rua, primeiru hola malu sedu no segundu mak nessesidade ekonomia

Tuir KNDL ho Ministeriu Solidariedade Sosial no Inkluzaun iha ona politika atu oinsa tulun família kbiit laek sira.

“Politika ne’ebe ezekuta mak iha bolsu da mãe, objektivu husi bolsu da mãe ne’e ekonomikamente sira ne’ebe la iha kbi’it, atu tulun sira nia oan ba eskola no ida seluk mak eskola pubiku sei gratuitu”, hateten Cipriano

Cipriano hatutan labarik barak abandona nia eskola, tanba la iha komprensaun husi inan aman hodi akompnha informasaun iha rai laran

“Oan kiak labarik abandona sira eskola problema ne’e mak komunidade seidauk iha komprensaun ba importansia saída mak edukasaun no sira ladun asesu ba informasaun liga ho politika ida ne’e”, hateten Cipriano.

*[Constant Assuncao, hakerek nain nudar estudante UNTL ne’ebe tuir jurnalismu klinika, Kooperasaun entre UNTL-UNESCO. Rezultadu hosi kursu ne’e, mentor publika nian artigu iha Neon Metin]

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here