Home EduTek Maioria Eskola 60%-70% Kondisaun La diak, CSEP Ezije Governu Tau Osan 15%-20%...

Maioria Eskola 60%-70% Kondisaun La diak, CSEP Ezije Governu Tau Osan 15%-20% Ba Edukasaun

1345
0
kondisaun eskola iha area rural sira kondisaun la diak. [Foto: Copyright google | 24.11.2020]

Reportazen Francisco JDA

Civil Society Education Partnership (CSEP) halao submisaun no rekomendasaun ba governu no Parlamentu Nasional (PN) relasiona ho monitorizasaun peskiza no advokasia ba polítika edukasaun iha Timor-Leste, ne’ebe halao tiha ona kuaze municipiu ne’en hanesan Baucau, Manatuto, Aileu, Ainaro, Ermera, Liquica no Bobonaro.

Tuir CSEP hare katak kuaze maioria fasilidade eskola  60% to’o 92% mak kondisaun la diak ba estudante no profesór sira, atu halao prosesu aprendizajen tanba kada aula iha estudante 45 to’o 70

Koordenador Nasional CSEP, Jose de Jesus iha aprezentasaun hatete katak kondisaun eskola inklui dezenho eskola nian, la iha dalan ba ema ho difisensia sira atu asesu, tmaske eskola balun halo dalan ba ema ho difisensia atu liu, maibé susar tanba ema ho difisensia hela dook hosi eskola.

“Iha eskola foun balun ne’ebe governu halo iha ranpa ba ema ho difisensia atu asesu, maibé iha difikuldade ida mak ema difisente ne’e la hela besik eskola, entaun dalan atu ba eskola ne’e difikulta, mesmu eskola ne’e rasik iha rampa ka dalan ba ema ho difisensia atu liu, la iha biblioteka, bee no sanemanetu. Kuaze sintina sira la diak no bee la iha entaun estudante sira labele uja, la iha mos kadeira no meja, iha eskola balun profesór ida hanorin aula rua ho oras hanesan entaun ita labele asegura nia kualidade”, informa Koordenador Nasional  CSEP Jose de Jesus iha Salaun FONGTIL, 24/11

Koordenador ne’e reforsa tan katak iha area rural, la iha pre-eskolar ida mak Timor Pre-eskolar, iha deit 300 maioria hotu lokaliza iha municipiu no nivel nasional iha Dili, iha nivel aldeia ne’ebe mak la asesu ba transporte públiku, eletrisidade ne’e pre-eskolar la iha.

Nia informa Juvetude feto no mane maioria la remata eskola, sira ne’ebe mak kaben sedu no ekonomia la suficiente, la kontinua eskola iha nivel universidade no sekundario la iha mos oportunidade atu asesu ba ensinu rekorenti, mesmu iha departamentu ensinu rekorenti iha ministériu edukasaun nia okos maibé programa la iha.

Liu hosi situasaun ne’ebe akontese CSEP rekomenda ba Ministeriu Edukasaun Juventude Desportu (MEJD) no Ministeriu Ensino Superior Siensia no Kultura (MESK), atu hasae orsamentu alokadu ba seitor edukasaun husi 15 to’o 20 % kada tinan, hodi responde ba difikuldade, oferese mos bolsu estudu ba kbiit laek nia oan sira atu asesu ba eskola iha nivel hotu laos deit iha nivel universidade maibé iha mos nivel ensinu báziku sira iha rai laran

Nia reforsa tan kuaze eskola sira hotu sei iha nafatin profesór ho idade terseira idade ou idade reformadu, maibé sira sei hanorin iha eskola no kaer aula rua iha tempu hanesan, “ida ne’e ami konsidera presaun fíziku mental ba profesores sira nia saúde”.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here