Home Notisia Komunidade Kaikoli Afeta Ba Projetu Edifisiu PNTL, RbR: Aktu Notifikasaun Ba Despeza...

Komunidade Kaikoli Afeta Ba Projetu Edifisiu PNTL, RbR: Aktu Notifikasaun Ba Despeza Admistrativu Nudar Aktu Ilegal.

1314
0
Rbr halo dialogu komunidade afetadu kazu rai iha Kaikoli. [Foto: Copyright Rede ba Rai || 29.01.2021]

Reportazen Francisco JDA

“Ami halo registu iha diresaun Terra no Propriedade katak rai ne’e privadu no ami iha sertifikadu iha tinan 2010 sai nain ba rai lolos, maibé se estadu obriga ami sai, mak sei fo impaktu ba ami nia moris loron loron, hanesan oan labele ba eskola no sei hela iha lona okos”. Komunidade Afetadu

Komunidade suku Kaikoli, aldeia Zero 1 hato’o keixa ba Rede Ba Rai (RbR) relasiona ho planu Diresaun Nasionál Terra Propriedade (DNTP) ne’ebé sei harii edifisio Kuartel Jerál Polísia Nasionál Timor Leste (PNTL) iha suku Kaikoli, tanba tuir komunidade konstrusaun refere sei afeta ba komunidade sira nia hela fatin inklui hanesan nain ba rai, maske governu fo indiminizasaun $10 mill ba komunidade kada uma kain, hodi harii edifisiu PNTL maibé komunidade afetadu la aseita ho indiminizasaun ne’e.

Komunidade afetadu suku Kaikoli, Rogeiro Marcal ba Neon Metin katak, rai ne’ebé atu halo konstrusaun Edifisiu PNTL ne’e rai privadu,  “ami okupa tempu naruk, uma balun fo aluga ba ema seluk no fulan hetan osan, tan ne’e bainhira atu fo aluga ba ema, ami halo registu iha diresaun Terra no Propriedade katak rai ne’e privadu no ami iha sertifikadu iha tinan 2010 sai nain ba rai lolos, maibé se estadu obriga ami sai, mak sei fo impaktu ba ami nia moris loron loron, hanesan oan labele ba eskola no sei hela iha lona okos”.

Nia hatutan durante ne’e autoridade kompentente la iha desiminasaun, laiha akordu no la iha konkordansia entre komunidade ho governu. Ho nune Rogerio husu ba governu bainhira atu utiliza komunidade nia propriedade privadu, presiza hahu uluk halo enkontru ho komunidade no tenke iha konkordansia

Ho kestaun ne’e tuir Advogadu Rede ba Rai, Julio da Silva ba Neon Metin katak problema ne’e kleur ona, kona ba komunidade Kaikoli nia propriedade ne’ebé afeta hosi projeto edifisio jerál PNTL nian, tanba ne’e RbR fo asistensia ba sira, liuliu atu negosiasaun no indiminizasaun ho governu ba prosesu ne’e.

Tuir Julio katak  notifikasaun ne’ebé hato’o hosi Terra no Propriedade ba komunidade sira ne’e nudar aktu illegal, tanba iha prosedimentu eis propiesaun ba iha prosesu administrative, ne’e nudar mekanismu  ikus liu, entaun prosesu prosedimentu ba eis propiesaun ne’e, faze primeiru mak identifikasaun ba iha rai, uma no ema ne’ebé afetadu hosi projetu.

 “Estadu tenki halo identifikasaun no negosiasaun akizisaun ba direitu privadu, se negosiasaun ne’e la iha konkordansia ka akordu entre ema interesadu ka benifisiariu sira hanesan governu ka PNTL, entaun dalan ida mak se la iha konkordansia, sei lori ba iha konselho Ministro atu halo deklarasaun utulidade públika, maibé kuandu prosedimentu hotu seidauk halo tuir, seidauk bele despeza admistrativu”, hateten Advogadu Julio iha Fundasaun Haburas Farol, 29/01.

Advogadu Julio da Silva reforsa tan buat ne’ebé akontese Ministeriu Justisa hosi diresaun Terra no Propriedade la kumpri lei no.8 kona ba lei eis propriasaun iha tiha ona no hamosu preokupasaun, signifika Ministeriu Justisa la implementa lei no RbR konsidera aktu notifikasaun ba despeza admistrativu ba komunidade Kaikoli nudar aktu illegal.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here