Home Justisa Tribunal Hasai Rai Na’in Carlos Ho nia Familia Husi Hela Fatin, Juliao:...

Tribunal Hasai Rai Na’in Carlos Ho nia Familia Husi Hela Fatin, Juliao: La Justu no Tenke Buka Provas

2588
0
Guarda Munisípiu Dili hasai Carlos ho nia familia nian sasan husi uma laran. [Foto: Santy | 10.02.2022]

Reportajen Santina Lucia da Costa

Tribunal Distritál Dili (TDD) liuhusi desizaun Númeru Nuk. 37/20/CV.TDD, hasai obrigatóriumente Carlos Soares ho familia ne’ebé sai na’in ba rai iha aldeia Terus Nanis, Suku Comoro, Postu Administrativu Dom Aleixo Munisipiu Dili.

Iha loron 11 Outubru 2021 Tribunal haruka ona karta notifikasaun ba Carlos ho nia família, tenke hamamuk fatin ne’ebé sira hela ba, maibé sira la kumpre nune’e ohin loron Kinta-feira, 10/2 ekipa  konjunta kumpre orden husi TDD obrigatoriumente hasai sasan sira iha uma laran.

Ba jornalista sira, oan husi Carlos, ho naran Julião Antonio Soares hateten desizaun ne’ebé Tribunal Distrital Dili fó la justu, tuir loloos Tribunal tenki buka provas, Tribunal tenki haree didi’ak kona-ba sé mak hela iha rai ne’e.

“Hau de’it moris iha rai ne’e, liga ba deklarasaun ne’ebé Alzira koalia dehan ami okupa rai iha tinan 2006, seraké ida ne’e kontrariu ka lae, hau ida moris iha ne’e mak uluk ka Alzira nia deklarasaun mak uluk.” hateten Julião Antonio Soares ba jornalista sira iha aldeia Terus Nanis, Aimutin, 10/2.

Julião hatutan Alzira Ximenes la’os okupa rai ida ne’e de’it, kuaze rai lubuk ida nia okupa, ne’ebé husu ba ema sira ne’ebé mak sai ona vítima ba Alzira nian buka para atu la’o tuir justisa.

“Hau de’it moris iha rai ne’e, lei dehan se ema ida hela iha rai ne’e mak tinan lima, nia iha direitu ba rai ne’e, hau nia maun de’it iha tinan 1980 nia moris ona iha ne’e, no hau 1984 moris iha rai ne’e, depois Alzira nia deklrasaun dehan ami okupa rai ne’e iha tinan 2006, lójika ne’e iha ne’ebé.” Dehan Julião.

“Sé tinan 1997 desizaun Tribunal sai ona nusa la hasai tiha kedas ami iha tempu ne’eba, Alzira nia katuas-oan hau koñese, kuandu hau sei ki’ik oan, hau halimar nia mak atu ta’a hau, kuandu Indonesia nia tempu sé ema brani kaer hate/HP iha liman sorin, katana iha liman sorin ne’e serbisu ba nasaun, ba FALINTIL ou Indonesia.” Haktuir, Julião.

Nia akresenta mantein nafatin atu buka lia loos ne’e, husu ba na’in ulun sira no juiza ne’ebé foti desizaun tenki haree didi’ak, kona-ba dokumentu, sertifikadu iha, dokumentu sira ne’e lori ba Tribunal, Tribunal la simu ne’e razaun saida, ita atu halo rekursu ne’e ema ida ne’ebé mak la satisfaz ho ninian, nia atu halo rekursu Tribunal tenki toma konsiderasaun ida ne’e.

Nia afirma, tinan 1997 ne’e dokumentu iha hela, sira nia defeza dehan, 1997 sira manan ne’e bosok, depois sira dehan, 1997 ne’e fatin mamuk ema la hela, momentu ne’eba ami hela nafatin iha ne’e to’o agora.

Iha fatin hanesan advogadu privadu ba ezekente, Octavio Cardoso hateten iha ezekusaun ida ne’e liu andamentu prosesu normal, ne’ebé mak tuir desizaun Tribunal nian agora daudaun desizaun final nian, ita hotu tenke kumpre.

Octavio esplika ho razaun sira ne’e depois Tribunal deside marka data ezekusaun, iha ne’e mós lei sei fó dalan, fó tempu ba sira 20 dias atu halo embargo terseiru, kontra desizaun Tribunal nian, razaun sira ne’ebé mak iha prosesual iha sivil ne’e mós tribunal kontinua indefere, buat hotu ita bele halo maibé tribunal indefere katak laiha provas ne’ebé mak sufisiente, atu konvense tribunal atu bele anula nia desizaun ba iha prosesu ida ne’e, Ho ida ne’e mak desizaun to’o ba iha ne’e nia rohan ezekusaun la’o.

Nia dehan, kona-ba rai, provas ne’ebé mak Tribunal rasik liuhusi produsaun prova, haree ba iha dokumentu sira ne’ebé mak aprezenta no produz, komprova nia orijinalidade iha prosesu hamutuk 21 mil metrus kuadradu, iha prosesu ne’e parte defeza mós la koñese totalmente kona-ba rai ne’e to’o iha ne’ebé.

“Ne’e desizaun tinan 1997 desizaun anterior, parte sira ne’ebé okupante prosesu ne’e la konsege entrega ba ema ida, ho razaun ida ne’e mak husu atu ezekutadu iha prosesu ida ne’e kumpri nia desizaun anterior ne’ebé mak iha.” Hateten, Advogadu privadu ba ezekente, Octavio Cardoso

Nia realsa, Tribunal nia desizaun bazeia ba iha dokumentus komprovativu ne’ebé mak iha ida ne’e laiha duvidas ba tribunal atu foti desizaun ba prosesu sira ne’e, tanba prosesu ida ne’e, prosesu sivil tuir esperiensia katak, prosesu ne’e lalais, tanba la hamosu duvidas ba iha desizaun.

Tuir observasaun Neon Metin, ekipa konjunta kompostu husi Guarda Munisípiu Dili, akompaña husi Unidade Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL), hanesan Polisia Komandu Munisipiu Dili, Batallaun Ordem Publiku (BOP), F-FDTL obrigatoriumente hasai sasan Carlos ho familia nian, iha uma ne’ebé sira hela ba. Maske família sira triste, tanis, hakilar maibé ekipa konjunta kontinua hasai sira nia sasan, no dadaun ne’e eksa tolu mak iha fatin refere atu halo eviksaun ba uma hirak ne’ebé mak  sira hela ba.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here