Home Notisia HAK Ho Parseiru Sira Lansa Livru, Pamfletu no Video KPK Kona-ba BESI

HAK Ho Parseiru Sira Lansa Livru, Pamfletu no Video KPK Kona-ba BESI

526
0
HAK lansa livu. [Foto: Santy | 26.05.2022]

Reportajen Santina Lucia da Costa

Asosiasaun HAK ho parseiru sira Care Internasionál, Country Water Aid ho Prezidente BTL-Ep halo Lansamentu ba livru, Pamfletu no video Kartaun Pontuasaun Komunidade (KPK), kona-ba Bee, Saneamentu no Ijiene (BESI) ba komunidade iha area rurais, ne’ebé halo iha Munisipiu Liquiça ho Manufahi periodu 2021-2022.

“Ohin Asosiasaun HAK lansa hela livru ida, Panfleto hamutuk ho ita nia parseiru Care Internasionál video ida ne’ebé relasióna ho KPK, ne’ebé ligasaun ho asuntu Bee-moos, HAK envolve desde tinan rua ka tolu ba kotuk hodi fasilita hela prosesu KPK iha munisípiu rua, Liquça no Manufahi ho sistema Bee hamutuk 41.” Hateten  Diretór Asosiasaun HAK, Sisto dos Santos ba jornalista sira hafoin remata halo lansamentu iha Salaun Asosiasaun HAK Faról, Kuarta-Feira,25/05.

Diretor HAK, Sisto dos Santos, dehan, husi livru  ne’e nu’udar deskobrimentu ida ne’ebé bele hatuur ona, problema krusial balun ne’ebé durante ne’e hasoru ne’e Saneamentu ho Ijiene iha area rural.

Nune’e, Asosiasaun HAK haree katak durante ne’e ema barak preokupa kona-ba asuntu Bee ne’e problema ida, ne’ebé ita hein Governu, ajensia dezenvolvementu nasionál mak tenke mai instala, maibé ikus mai konstrusaun sira ne’e tanque ho Kran-oan sira ne’e.

Sisto dos Santos, realsa tan katak,  kuandu Governu instala ho Parseiru Dezenvolvementu Nasionál kuandu instala liu tiha ida ne’e ema la tau matan, entaun nune’e iha grupu ida ne’ebé durante ne’e hamutuk ho komunidade mak naran Grupu Maneja Fasilidade (GMF) maka tau matan hela, ho voluntariamente hamutuk Lider komuniariu sira, inklui pontu vokál sira iha kada sistema Bee nian.

“Ami haree katak, biar ejije hela ba Governu Sentrál, maibé mós iha Governu Munisipal ne’e labele empeña sira nia kna’ar ho di’ak tanba mós iha rekursu ida ne’ebé limitadu.” Tenik, Sisto dos Santos.

Sisto dos Santos, hatutan,  komunidade na’in ba bee iha parte ida mós, komunidade balun dala ruma tenke estraga hela kanu depois ida ne’e bee labele la’o, se mak hetan konxikuensia ida ne’e grupu feto sira, ema ho difisiensia sira, labarik ki’ik-oan sira.

“Ami haree katak ida ne’e nu’udar asuntu ida krusial, bainhira ita la halo intervensaun ne’e estadu komete hela violasaun direitu umanus, tanba ne’e nu’udar direitu umanus.” Hateten, Diretór HAK.

Iha fatin hanesan, Country Water Aid, Justino da Silva, Reforsa tan katak, kartaun Pontuasaun komunidade ne’e hanesan meius ida ne’ebé sosiédade sivil halo hamutuk ho komunidade depois deteta buat ruma saida mak bele deteta ne’e sai deskobertura ne’ebé orsida informa ema polítiku na’in sira liu-liu ba Bee, Saneamentu no Ijiene.

“Ha’u hanoin lansamentu ida ohin ne’e hanesan parte ida ne’ebé konkretiza povu nia lian, maske resprezentativu ne’e mak orgaun estadu sira liu-liu PN. Sosiédade sivil, dala ruma ita la foti kna’ar reprezentasaun sira nian, maibé ita nafatin hatutan lian sira ne’ebé mosu iha baze bele influénsia nivél desizaun politika sira.” hateten, Country Water Aid, Justino da Silva.

Country Water Aid, nia esperansa ba livriñu ne’e hanesan inisiu bele kompleta liu tan ho mekanizmu Internasionál sira, liu-liu kona-ba baze legal sira ne’e, depois livriñu ne’e la informativu de’it maibé ba oin ita bele halo revizaun kiik-kiik oan sira liu-liu públiku kona-ba konfuzaun ida la’o kona-ba bee rural.

 Justisno da silva, afirma, Bee, Saneamentu no Ijiene Timor Leste ne’e nota depois tinan 2016 hodi sa’e mai debate públiku ne’e boot loos, debate Parlamentu Nasional Bee, Saneamentu sai issu importante mak ema debate.

Nia dehan, Tenke apresia no orgullu tanba Prezidente Repúblika, José Ramos Horta foin dadauk ne’e nia hatete sei kolabora ho Governu aselera relasaun Internasionál sira hodi fortifika area Edukasaun, Saúde, Agrikultura, Bee, Saneamentu.  Ita sente Bee, Saneamentu sai prioridade bainhira unidus bele toka didi’ak asuntu ne’e, futuru Governu bele realiza direitu povu nian ne’e.

Lansamentu ne’e organiza husi Asosiasaun HAK ne’ebé suporta husi Australian Aid, Water for Women, Water Aid, no Care Internasional.  No Lansamente refere, partisipa husi Prezidente BTL-EP, Diretór HAK, Diretór Care Internasional, Country Water Aid no seluk tan.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here