Home Notisia Husu PNTL Retira Karta Notifikasaun Ba Jornál Independente, Labele Uza Kódigu Penal...

Husu PNTL Retira Karta Notifikasaun Ba Jornál Independente, Labele Uza Kódigu Penal Tanba Laos Kazu Krime

281
0
KI halo konferensia imprensa. [Foto: Adroaldo | 25.10.2022]

Reportajen Adroaldo “Saretukau”

Conselho de Imprensa (CI), ho Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa’e (AJTL) no Timor-Leste Press Union (TLPU) hala’o konferénsia imprensa, lamenta no protesta notifikasaun Polícia Nacional Timor-Leste (PNTL), ba Jornalista no Xefe Redasaun Jornal Independente, uza referénsia baze Kódigu Penal ne’ebé loloos uza lei Komunikasaun Sosial, hodi labele kriminaliza produtu jornalístiku, tanba produtu jornalístiku la’os krime.

Prezidente Conselho de Imprensa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan”, iha Salaun CI, Kintal-Boot hato’o, Conselho de Imprensa liu hosi plenária diskuti notifikasaun PNTL nian ba jornalista na’in rua hosi Jornal Diáriu Independente hodi hato’o nia protestu.

“Primeiru Conselho de Imprensa hakarak hato’o protestu ne’ebé ke maka’as tebes ba PNTL ne’ebé ke hala’o notifikasaun ba kolega jornalista na’in rua, nota protestu maka’as ne’e tanba referénsia baze sai ba notifikasaun ne’e Kódigu Penal, la’os lei komunikasaun sosial i asuntu ne’ebé ke sai foku ba notifikasaun ne’e, ne’e konteúdu jornalístiku ni-nian, tanba ne’e mak ami nia protestu maka’as tanba ida ne’e Conselho de Imprensa konsidera hanesan tentativa atu kriminaliza produtu Jornalizmu, produtu jornalístiku,” dehan Prezidente Virgílio, iha Sala enkontru CI, Tersa, 25/10.

Prezidente ne’e hatutan, hato’o protestu ne’e tanba desde 2014 to’o ohin agora, Estadu iha ona lei espesífiku atu regula konabá Komunikasaun Sosial, lei Komunikasaun Sosial númeru 5/2014, iha lei ne’e ko’alia konabá aplikasaun ba utilizasaun Direitu de Resposta e Retifikasaun. “Tuir Conselho de Imprensa ni-nia hanoin i Conselho de Imprensa ni-nia sosializasaun ne’ebé durante ne’e halo, barak liu ba PNTL ho ofisiál sira, ami ko’alia katak asuntu sira ne’ebé relasiona ho konteúdu jornalístiku ni-nian, notísia ni-nian tenki rezolve ho utilizasaun Direitu no Resposta, ami ko’alia be-beik atu ofisiál sira, sé de’it, públiku, atu uza Direitu de Resposta hodi hadi’a ou kontesta faktu sira ne’ebé Jornal, média sira fo sai,” dehan nia.

Parte daruak nian, CI husu ba Komandu Jeral PNTL atu retira notifikasaun ne’e i sé ko’alia konabá konteúdu notísia husu ba Komandu PNTL atu refere asuntu ne’e ba Conselho de Imprensa.

“Sé iha parte ruma halo keixa ba PNTL konabá konteúdu notísia ni-nian, ami husu PNTL atu refere mai Conselho de Imprensa, sé kestaun krime nian, ne’e polisía ni-nian bele lori ba Ministériu Públiku, maibé sé ko’alia konabá konteúdu jornalístiku, ko’alia konabá étika ni-nian, favor refere mai Conselho de Imprensa tanba Conselho de Imprensa hanesan entidade ne’ebé ke harii bazeia ba lei atu tau matan ba konduta jornalístika i tau matan ba konduta órgaun no meius komunikasaun sosial sira,” Prezidente Virgílio.

Virgílio hatutan, liu hosi konferénsia imprensa ne’e, CI husu ba Komandu PNTL atu retira notifikasaun ne’e, la’os katak labele halo notifikasaun maibé atu halo notifikasaun ba jornalista sira baze ba notifikasaun ne’e tenki lei Komunikasaun Sosial la’os Kódigu Penal, tanba Kódigu Penal ne’e ba ema sira ne’e halo krime maibé produtu jornalístiku la’os krime, ne’e servisu atu hakonu direitu públiku ni-nian atu hetan informasaun.

Iha parte sorin Membru Konsellu CI, Expedito Dias Ximenes reforsa tan katak, jornalista no média presiza mos konsienta katak ita la’os sidadaun ida exkluzivu, ita moris mos tenki hakru’uk ba lei, maibé notifikasaun ne’e la tuir regra ne’ebé iha.

“Atuasaun ne’ebé fo notifikasaun ne’e maka la tuir regras ne’ebé mak iha, sé nia jornalista halo aktividade jornalístiku ho produtu jornalístiku maka ne’ebé bele atua atu notifika ne’e bazeia ba lei Komunikasaun Sosial la’os ba Kódigu Penal. Sé jornalista, hanesan ohin ha’u hatete katak la’os anju, la’os exkluzivu mos iha sala, sé iha sala lei Komunikasaun Sosial fo dalan atu bele halo hanesan Direitu de Resposta ho mos Direitu de Retifikasaun, katak sé iha sala ruma konabá konteúdu balu, iha fo dalan atu bele hato’o fali ba média, ida ne’e atu bele retifika fali, ou média ne’e rasik halo retifikasaun ou direitu de resposta, ne’e ita tenki halo,” dehan Expedito.

Nia dehan, labele aplika Kódigu Penal ba iha produtu jornalístiku ka labele kriminaliza produtu jornalístiku. Nia esperansa, PNTL bele dada hikas fali notifikasaun ne’e, no sé bele refere ba iha Conselho de Imprensa atu nune’e jornalista ho média bele halo komunikasaun ne’ebé di’ak liu.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here