Reportajen Joanina Casmiro
Aliansa Maubere Nasionál (AMN) ohin halo asaun pasifika hasoru dezisaun Parlamentu Nasionál (PN) nian sosa kareta pajero sport unidade 30 no laptop 65 ba deputadu/a sira iha Paramentu Nasionál.
Iha asaun pasifika ne’e Miguel Mosil nudar Responsavel Relasaun Publika AMN nian hateten, durante tinan rua nulu nia laran Orsamentu Jeral do Estadu (OJE) aprova barak liu ba salariu vensimentu bo’ot sira ne’e, partikularmente ba membru Parlamentu Nasional.
Miguel mos dehan OJE barak liu ba desenvolvementu setor fisiku ne’ebe la fo benefisia direita ba iha povu maubere, enkuantu iha setór produtivu barak hanesan, Edukasau, Saude, Agrikultura, Be’e Moos no sira seluk tan ne’e, kuase kada tinan aprovasaun OJE ne’e menus hosi 10%.
“Politika PN nian hatama ba OJE 2023, ita haree katak politika la tuir ona espiritu Konstituisaun Repúblika Demokratiku Timor-Leste (RDTL) no la tuir ona prinsipiu libertasaun nasional nian. Ne’e mak ami hamrik politikamente bele obriga ka fó presaun politka ba PN iha momentu sira halo plenaria atu nune’e sira bele dada fila sira nia orsamentu preventivu ne’e ba iha tinan 2023 nian ne’e,” dehan Responsavel Relasaun Publiku ba Jornalista sira, banhira halo asaun pasifika iha Kampus Sentral, segunda 7/11.
Nia haktuir tan, iha Konstituisaun fó dalan ba ema hotu atu iha liberdade atu hato’o saida de’it ba makaer ukun sira hodi halo kontrolu ba funsaun publiku sira iha Timor-Leste. Maibé lei ida ne’e tesi kotu tiha ona iha partisipasaun politika povu sira nian. lei ida tan mak hatodan OJE mak Lei Pensaun Vitalisia, kargu politiku mas sei iha pensaun ba sira buat sira ne’e hotu mak hatodan OJE la bele sulin ba setor estratijiuk sira ne’ebé fó benefisu ba povu.
AMN husu ba Parlamentu Nasionál atu dada fila sira nia dezisaun hodi sosa kareta ba deputadu no deputada sira iha paralamentu ne’e. Nomós ba oin PN halo alterasaun ba Lei no 1/2016, atu fó liberdade politika ba povu hotu, hodi bele partisipa politikamente iha desizaun publiku nian.
“Ohin ami hamrik iha ne’e, no ba oin atu ezizi ba PN atu dada fila sira nia orsamentu preventivu iha OJE 2023 nian. Nune’e mós ba iha futuru PN tenke halo alterasaun ba Lei no 1/2016. Tenke fó liberdade politika ba povu, hodi bele partisipa politikamente iha desizaun publiku ruma, katak desizaun ida laos tur tur mosu de’it, desizaun sira ne’e hodi hanehan fali povu ne’e la bele, povu tenke partisipa iha kualker desizaun politiku ne’ebe ita nia ukun nain sira hasai,’ Miguel hatutan.
Iha fatin hanesan manefestante Cornelia Prisca Amaral hateten ohin mai hamrik iha ne’e laos interese ema ida rua nian, maibé ida ne’e interese komun nian, tanba ukun nain sira foti dezisaun hodi sosa kareta no leptop ba deputadu/a sira, no benfisiu deit ba sira nian aan, maibe ba povu kontinua halerik.
“Ami mai hamrik iha ne’e la’os ho ami nia interese rasik ka hau nia interese rasik, maibe ami hotu halo manifestasaun ida ne’e ho povu, Timor-Leste tomak, tanba PN foti dezisaun rasik hodi sosa tan kareta ho laptop ba nia maluk sira,” dehan Cornelia.
Entertantu, tuir dados ne’ebé Neon Metin asesu husi Aliansa Maubere Nasionál katak, Parlamentu Nasionál sei sosa kareta pajero sport iha unidade 30 ho montante orsamentu $1.950.000.00 no laptop 65 ho montante orsamentu $162.500.00 ba iha deputadu/a sira iha PN.
