Home Notisia Hasae Taxa Ba Importasaun, FONGTIL: Governu Presiza Tetu Didi’ak Hodi Labele Afeta...

Hasae Taxa Ba Importasaun, FONGTIL: Governu Presiza Tetu Didi’ak Hodi Labele Afeta Ba Povu Ki’ik

616
0
FONGTIL halo konferensia imprensa. [Foto: Joanina | 13.01.2023]

Reportajen Joanina Casamiro

Liuhusi Konferénsia imprensa Portavoz  Ofisial Advokasia FONGTIL, Jorge Madeira hateten  Forum Organizasaun Naun Governamental Timor-Leste (FONGTIL) konsidera presu nesesidade báziku karun iha merkadu, tanba Governu hasa’e taxa ba kualkér produtu importasaun ne’ebé tama mai Timor-Leste.

“Iha semana ne’e nia laran komunidade barak mak preokupa tebes folin nesesidade báziku iha merkadu nasionál sira, tanba realidade hatudu katak iha lei OJE 2023, governu hasa’e taxa ba kualkér produtu importasaun ne’ebé tama Iha Timor. Taxa Aduaneiru importasaun sa’e husi 2.5% ba 5%. Ne’e dehan katak kualkér sasán ne’ebé tama Timor kona hotu taxa 5%,” Dehan Ofisial Advokasia FONGTIL, Jorge Madeira  iha salaun FONGTIL kaikoli, Sesta 13/01.

Nia haktuir maske Ministru Finansa hateten de’it taxa sa’e ba item 4 de’it, maibé realidade iha OJE 2023 governu aplika hasa’e taxa ba item 8, aleinde taxa Aduaneiru importasaun nian.

Alende produtu en jerál ne’ebé importa tama Timor-Leste kona taxa 5%, governu mós hasa’e taxa ba produtu 8 hanesan Masin midar kona taxa $1/kg, Be’e minerál sei kona taxa $ 3/litru, Serveja sei kona taxa $2.7/litru, Tua Alkool liu porsentu 4,6 sei kona taxa $4.5/litru, Tinto sei kona taxa $4.5/litru, Tabaku sei kona taxa $100/kg, Kareta sei kona taxa 10% to’o 30% no Kilat tiru manu sei kona taxa 10% husi folin.

“Governu liu husi ministru Finansa dehan buat seluk maibé lei OJE 2023 hateten buat ketak ida. Naturalmente projetu lei OJE ne’e prepara husi Ministériu Finansa, maibé Ministru Finansa La hatene katak governu hasa’e taxa ba produtu 8, no hasa’e taxa Aduaneiru importasaun, hasa’e taxa ba sasán hotu, signifika governu ida ne’e la fó ona valór ba povu no governu ida ne’e hanoin-an de’it, hanoin sira nian perdiem de’it, hanoin sira nia vensimentu de’it no hanoin fasilidade ba sira de’it, ba futuru no sira nia jerasaun maibé la tau atensaun ba povu ne’ebé sira ukun hela,” nia esplika.

Nian hatutan dadus ne’ebé FONGTIL ho nia Membru sira iha 12 Munisípiu, inklui RAEOA identifika iha Territóriu Nasional iha Dezembru 2022 to Janeiru 2023.

Iha fatin hanesan, Diretór Ezekutivu FONGTIL, Valentim Da Costa Pinto, husu ba governu atu bele tetu didiak antes hasae impostu para halo balansu entre emprezáriu sira, ho kompradór sira atu labele afeta ba povu ki’ik sira nomós ekonómia rai laran nian.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here