Home Saude MS Hala’o Workshop Avaliasaun Nasionál Programa ALFA, Iha Aldeia 1033 Mak...

MS Hala’o Workshop Avaliasaun Nasionál Programa ALFA, Iha Aldeia 1033 Mak Soe Fo’er Arbiru

535
0
MS organiza workshop. [Foto: Agustina | 26.01.2023]

Reportajen Estajiada Agustinha Amaral

Ministériu Saúde (MS) hala’o workshop konabá avaliasaun nasional programa,Área La So’e Fo’er Bo’ot Arbiru (ALFA), hodi hatene progresu implementasaun iha Timor-Leste.

Tuir Vigilansia Sanitária e Saúde Ambiental, Agustinho de Oliveira, hatete, Ministériu Saúde ho apoiu husi parseiru sira hala’o ona programa ALFA iha Munisípiu 13 inklui RAEOA ho objetivu atu hasa’e kobertura saneamentu no hatun moras relasiona ho saneamentu no atu hatene progresu implementasaun programa ALFA nian

“Objetivu husi workshop avaliasaun saneamentu ida ne’e husi ALFA nian, ne’ebé mak involve husi teritóriu tomak no Munisípiu 13 inklui RAEOA atu nune’e hatene katak atinjimentu programa ALFA durante implementa hahú iha tinan 2015 to’o nia porsentu hira ona,” hatete Vigilansia Sanitaria e Saude Ambiental, Agustinho de Oliveira iha Salaun Apuramentu CNE, Kaikoli, Kuarta-feira , 25/01.

Nia dehan tanba ne’e maka sira konvida Diretór Munisípiu no Prezidente Autoridade Munisípiu, administrador iha Munisípiu sira no Diretores Saúde munisípiu sira hotu hodi bele haree no partisipa iha ALFA tinan 2023 nian.

Portantu, Aldeia sira ne’ebé mak durante soe fo’er arbiru hamutuk 1033 ne’ebé mak deklara ona iha teritóriu Timor tomak, ita fiar katak sira 64 pursentu nia deklarasaun ba iha ALFA ba iha nível nasional.

Nia dehan, programa ne’e rasik hahu husi 2015 to’o agora kobre munisípiu hotu, maibé  munisipiu 6 deklara katak 100% mak hanesan Bobonaro, Aileu, Ainaro, Ermera, Likisa no Manufahi, i  agora hela munisípiu 8 mak la’o da-dauk hanesan Díli, Manatutu, Baukau, Vikeke, Lospalos, Kovalima ho RAEOA inklui Ataúru mak sidauk deklara.

“Programa la’o ba oin mak agora ami halo avaliasaun nasional iha ne’e durante loron 2, hodi nune’e tama ba iha 2024 munisípiu hotu bele halo deklarasaun, no garante ALFA iha 2024 bele atinji 100% iha territóriu Timor-Leste,” nia garante.

Iha sorin seluk, Reprezentante UNICEF, Bilal Aurang Zeb Durrani, aumenta,  saneamentu no ijiene envolve la’os de’it infraestrutura maibé hahalok sosiál barak, tanba ne’e sustentabilidade ba saneamentu no ijiene presiza envolve iha nível kraik no halo tuir, liu-liu iha área rurál sira iha Timor-Leste no ohin ita nia partisipasaun iha avaliasaun ne’e importante tebes.

Nia haktuir, polítika Nasional ba Saneamentu Báziku iha tinan 2012, sai hanesan pontu tornu ba viajen ne’e, polítika ida ne’e la’os de’it kria mapa estrada maibé importante liu mak orienta ita atu atinje liu tan meta saneamentu sira. Ida ne’e hanesan aprosimasaun ne’ebé loos hodi atinje meta globál ba saneamentu tuir Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável (ODS).

“Iha pasu dahuluk iha área saneamentu, ita nu’udar nasaun ida ne’ebé planeia ona atu sai nasaun ida ne’ebé livre husi ALFA, agora ita tenke asegura katak uma ida-idak iha sintina ida ne’ebé la fahe no hadi’ak ona ne’ebé ita bolu nu’udar saneamentu báziku, no ikus ita tenke asegura katak ita jere ema nia fo’er ho seguru ne’ebé ita bolu dehan jere saneamentu ho seguru,” tenik nia

Nune’e, ami kontente tebes atu haree Ministériu Saúde sai na’in ba monitorizasaun no sustenta realizasaun hirak ne’e, UNICEF suporta ona kapasitasaun Unidade Saúde Ambiental iha área ida ne’e ami hare katak monitorizasaun konsistente iha nível nasional ba saneamentu no ijiene husi MS ne’e importante  tebes.

Print Friendly, PDF & Email

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here