
Reportajen Filomena da Conceição
Tuir Embaixador Japaun iha Timor-Leste Tetsya Kimura, hateten objetivu workshop refere iha prosesu rua mak Primeiru ko’alia kona-ba introdusaun ba ai-fuanan lokál sira ne’ebe reliza husi ONG PARCIC hodi halo projeitu ba plantasaun ai-fuanan lokál sira no segundu kona-ba aranju ai-funan ho estilu Japaun nian mak naran Ikebana.
“Ikebana maka tradisaun Japaun nian ne’ebé estabelese ona iha tinan atus-lima limanulu (550) liubá no ohin loron ema sira hosi mundu tomak gosta. Ikebana diferente hosi arranju ai-funan mundu osidentál sira tanba ida ne’e maka arte subtrasaun nian, hasai buat hotu ne’ebé estrañu, ne’ebe asentua ai-funan nia furak rasik”, dehan Kimura ba Jornalista sira iha Embaixada Japaun Praia dos Coqueros, Tersa 08/10.
Nia haktuir iha Timor-Leste iha ai-unan lokál barak ne’ebe bonita tebes no liuhusi Ikebana ida ne’e espera Timoroan mos bele goza ai-funan sira ne’e ho diak.
“Ha’u hein katak workshop ohin nian sei estimula ita-boot sira nia sentidu arte nian no imi sei aplika saida de’it maka imi aprende ona ohin bainhira arranja ai-funan sira”, Nia Esperansa.
Nia esplika, tinan ida ne’e, objetivu husi projetu ida ne’ebe maka atu hetan produsaun no vendas iha dalan loos. Faktu hatudu, venda ai-funan lokál aumenta daudaun ona, no ai- funan sira ne’ebé kuda hosi projetu ne’e uza hodi enfeita fatin sira durante sua Santidade, Papa vizita mai Timor-Leste.
“Ha’u hein katak produsaun no vendas sei kontinua habelar luan liu tan, iha workshop ida-ne’e ohin, ami hakarak ita-boot sira atu iha esperiensia direta kona-bá Ikebana”, Nia hateten.
Iha Fatin hanesan partisipante loja ai-funan lokál, Zenilda Gusmao hatuir katak, liuhusi workshop refere bele ajuda nia kona-ba maneira halo dekorasaun ne’ebe furak maibe uza ai-fuan ne’ebe maka uituan deit ho la uza ai-fuan barak.
“Agradese tanba espoza embaixador Japaun nian bele komvida ami mai, atu hanorin ami oinsa halo dekorasi ida ne’ebe simples no hamenus ai-funan maibe iha ninia signifikandu”, Zenilda Agradese.
Nia hatuir, nu’udar floresista sente konteten tanba liuhusi workshop refere sira bele hetan espriesia lubuk ida husi espoza Japaun ninian kona-ba oinsa atu utiliza ai-fuan sira hodi halo dekorasi ne’ebe furak.
“Hanesan oportunidade ida atu ami bele halo dekorasi ne’ebe furak no oinsa atu bele hamenus no aumenta ai-funan sira”, Nia hateten.
Entretantu, Ikebana Mak tradisaun Japaun ne’ebe estabele ona iha tinan 550 Liu ba no ohin loron ema sira husi mundu tomak gosta tanba Ikebana diferente husi arranju Ai-Funan mundu osidentál sira ninian.









