Reportajen Silvino Freitas
Primeiru Ministru Xanana Gusmao esplika joven 12 novembru mak hanorin ita atu lao hamutuk, nunee iha manifestasaun 12 novembru iha tinan 1991 hodi hamosu masakre iha santa-kruz joven sira lori bandeira partido Frente Revolusionariu Timor Leste Indepedente (FRETILIN) no Uniaun Demokratika Timorense (UDT) iha manifestaun tanba diferensia ideolojia husi partido rua nee mak iha tinan 1975 sira haketak malu hodi hamosu funu maun alin, nunee iha luta ba ukun rasik an joven 12 novembru hanorin atu hamutuk ba interese nasional.
“Hau tuur hela iha sorin neeba labarik feto rua dehan nunee tanba sa mak bandeira Portugal nian iha nee, ida fali husi kotuk mai dehan avo Nana tanba saida maka bandeira FRETILIN ida sorin nee saida hau dehan UDT” PM Xanana haktuir labarik sira neebe tuur besik hodi husu nian iha santa cruz.
PM Xanana Gusmao esplika, iha istoria 12 novembru joven sira neebe luta ba ukun an sira hanorin mai ita kuandu temi buat ruma konaba interese nasional ita labele fahe malu beibeik, maski idaidak iha nia hanoin maibe kuandu temi interse nasional hotu hotu tenke hamutuk , nunee maka joven sira neebe halo manifestasaun 12 novembru tinan 1991 hahu ho marsa hodi ba semiteriu santa kruz sira lori bandeira Portugal tanba joven sira komprende katak inimigu sei la manan ita tanba povu joven tomak hamriik hodi defende ukun an, maibe sira mos komprende katak ita sei la duni inimigu tanba ita la hetan kilat musan husi liur maibe tanba gerileiru FALINTIL sira nia brani maka bele kaptura kilat ho kilat musan hodi aumenta ita nia kbiit hodi rejisti nee hatudu katak ita sei la duni inimigu.
“ho ida nee mak sira lori bandeira Portugal nian mai atu fo hanoin ba mundu katak ita iha direitu internasional direitu ba ukun an, tinan ida nee tinan boot tebes ida tanba tanba ita atu soe hela 50 anos proklamasaun indepedensia” dehan PM Xanana Gusmao iha ambitu selebrasaun loron juventude nasional no loron trajedia masakre santa kruz iha semiteriu santa cruz Dili, (12/11).
Nia dehan tan, ita nia fundador sira balun sei moris haree ba mundu nia lalaok haree ba mos ita nia funu, antes seidauk funu iha liur hahu tama ona husi fronteira sira sente katak ita proklama tiha unilateralmente RDTL hodi bele haruka maluk balun ba iha liur hodi dehan ita ukun an ona nunee sira mundu bele defende ita nia direitu nunee sira proklama tiha iha 28 novembru maibe iha 7 dezembru indonesia invade tiha timor, nunee mundu la rekonese tiha timor leste nia ukun an maibe joven sira neebe halo manifestasaun hahu husi motael mai too santa kruz sira ejiji ba mundu no ONU katak tuir direitu internasional ita sei iha deskolonializasaun portugues nia okos tanba nee sira mos ejiji ba Portugal atu defende ita nia direitu.
“maibe labarik sira husu tan tanba sa maka FRETILIN UDT mos iha, tanba FRETILIN ho UDT haketak an tuir ideolojia ho politika maibe atu defende ukun an joven sira husi 12 de novembru hanorin ita lao hamutuk” esplika PM Xanana Gusmao.
PM Xanana konklui, interese nasional as liu interese kada partidu ida nian nunee maski kada partidu hakarak oin seluk mais kuandu ba interese nasional hotu hotu hamutuk defende hamutuk, tanba ida maka joven 12 novemrbu hanorin mai ita, nune’e joven sira ohin loron tenke estuda no muda karakter tuir dalan neebe joven 12 novembru hatudu tiha ona.










