Reportajen Umbelina dos Reis
Xefe komandante PNTL/ VPU Ricardo da Costa hateten, tema ohin loron “proteje labarik sira nia direitu hodi asegura implementasaun programa ne’ebe seguru”, Polisia UPV nia prezensa bainhira iha fatin akontesimentu bainhira sira simu ona denunsia entaun momentu ne’eba kedas halo ona identifikasaun ba interpenente ba vitima katak se mak halo asaun ne’e ba ita. Hafoin sira halo asesmentu ba vitima nune’e transfer vitima ba fatin akonselamentu hanesan iha PRADET, ALFELA hafoin prosesa nia kazu ba tribunal. Sira mos haree hotu ba labarik sira nia apoiu umanitaria nune’e refere ba MSSI nia ofisiál ba protesaun labarik, hafoin foti informasaun no rekolla faktus no identifika saida mak akontese ba labarik ne’e depois halo nia auto de notisia hafoin lori ba Ministériu Publiku nune’e nia prosesu bele kontinua nafatin.
“Iha tinan ida ne’e hahu hosi fulan janeiru – novembru ne’e polisia VPU prosesu ona kazu violensia domestika, abuzu sexual hamutuk 305, kazu hira ne’e polisia rejistu hotu iha Ministériu Publiku prosesu lao hela balun hetan kondenadu hosi tribunal.” Dehan Xefe Komandante PNTL/ VPU, Ricardo da Costa, liuhosi Semináriu Nasionál iha salaun João Paulo II Comoro, sexta-feira, 05/12.
Polisia UPV servisu hamutuk ho liña ministerial sira hanesan INDICA, Alfela hodi sai vijilansia ka atendimentu ba labarik sira ne’ebe servisu forsada, tanba realidade labarik barak faan sasan iha estrada nune’e sira halo komunikasaun ho parseiru balun hodi ba identifika iha uma katak tanba saida labarik sira ne’e faan iha dalan ni-nin.
“Problema ita-nia tanba estadu kumpri ona ita nia dever tau matan ba kiik-oan sira halo lei, estadu haree deit ba inan-aman karik fasil maibe komunidade mak apoiu tan inan-aman, tanba organizasaun lubuk ida mak hateten ona katak labele sosa sasan iha labarik sira maibe komunidade lakohi kopera ho estadu kontinua sosa nafatin sasan iha labarik sira, nune’e governu esforsu mesak entaun traballu infantil kontinua aumenta.” Nia dehan.
Nia dehan, Tuir polisia UPV nia haree liu ba ema vulneravel ne’ebe hetan violénsia doméstika tanba ekonomia uma laran tanba dala-barak loron ohin labarik sira faan sasan ka man-tolun ruma iha dalan depois polisia duni ema la sosa ona, entaun aban dader atu ba eskola husu osan ba inan-aman, sira hatan dehan orceik ita faan polisia duni ne’ebe osan laiha, labarik sira pasensia la ba eskola, inan-aman tama iha krime, kazu hira ne’e akontese no prosesa bei-beik ona.
“Ita sente triste tanba susar tebe-tebes atu kontrola labarik kiik-oan sira ne’ebe servisu forsada. Labarik Idade 12 mai kraik hetan kontrola no sira iha direitu ba faan sasan oan ruma maibe loron ida faan oras rua deit, maibe realidade sira faan loron ida tomak tanba bainhira ita kontrola no husu dehan ohin kedas faan ka, sira hatan dehan foin too mai, maibe realidade faan liu oras rua ona.” Nia informa.
Nia konklui, Governu tenki iha planu kria eskola ida ba labarik sira ne’ebe faan sasan ne’e para bainhira polisia kontrola kalan sira sei faan karik kontrola lori ba eskola fatin ne’eba nune’e sira aprende, se ita kalan kontrola lori sira faan sasan depois ita kaer lori fila ba uma entrega ba inan-aman, depois polisia fila sira kontinua lao faan fila-fali, nune’e ita sente susar tebe-tebes atu kontrola no solusaun laiha, nune’e ba oin labarik sira ne’ebe faan sasan iha estrada laran, depois ema ka komunidade sira ne’ebe sosa labarik sira ne’e nia sasan, se mak hetan hasai nia fotográfia entrega ba polisia halo investigasaun ba sira, katak imi mak sosa ne’e mak labarik sira kontinua mai faan, se lae ita proteje labarik nia futuru la hetan.
